Trong phiên giao dịch ngày 04/02/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ USD/VND kỳ hạn 21 ngày với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, theo hình thức mua USD giao ngay và bán USD kỳ hạn. Tỷ giá mua USD giao ngay được áp dụng ở mức 23.864 VND/USD, trong khi tỷ giá bán kỳ hạn là 23.882 VND/USD. Quy mô hoán đổi tối đa trong phiên là 1 tỷ USD, tương đương 23.864 tỷ đồng; mỗi tổ chức tín dụng được đăng ký không quá 80% hạn mức công bố.

Song song với kênh hoán đổi ngoại tệ, NHNN tiếp tục bơm tiền qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO). Trong phiên 04/02, cơ quan điều hành chào thầu tổng cộng 41.000 tỷ đồng trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá, gồm 8.000 tỷ đồng kỳ hạn 7 ngày, 26.000 tỷ đồng kỳ hạn 28 ngày và 7.000 tỷ đồng kỳ hạn 56 ngày, với lãi suất thống nhất 4,5%/năm. Kết quả, khối lượng trúng thầu đạt 25.716 tỷ đồng. Do có 17.000 tỷ đồng đáo hạn, NHNN bơm ròng 8.716 tỷ đồng ra thị trường. Tổng dư nợ OMO đang lưu hành trên kênh cầm cố lập kỷ lục 449.994 tỷ đồng.

Trước đó, trong hai phiên 02/02 và 03/02, NHNN cũng đã bơm ròng lần lượt hơn 55.000 tỷ đồng và 65.000 tỷ đồng thông qua OMO.

Việc đồng thời sử dụng hai công cụ điều hành đã nhanh chóng phát huy hiệu quả khi mặt bằng lãi suất liên ngân hàng VND giảm mạnh. Trong phiên 04/02, lãi suất bình quân kỳ hạn qua đêm – chiếm hơn 95% giá trị giao dịch – giảm tới 7 điểm %, xuống còn 10,0%/năm. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần cũng giảm 5,25 điểm %, về mức 9,75%/năm.

Diễn biến này cho thấy thanh khoản hệ thống ngân hàng đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất VND vẫn duy trì ở mức cao so với giai đoạn trước, phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn của các tổ chức tín dụng còn lớn.

Đây không phải lần đầu NHNN áp dụng “liệu pháp kép” để hỗ trợ thanh khoản. Cuối tháng 12/2025, cơ quan điều hành cũng đã nhiều lần thực hiện hoán đổi ngoại tệ trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng tăng nóng.

Về bản chất, Swap USD/VND là nghiệp vụ các ngân hàng thương mại bán USD giao ngay cho NHNN để nhận VND tức thời, đồng thời cam kết mua lại USD theo tỷ giá kỳ hạn đã xác định. Nghiệp vụ này cho phép NHNN bơm VND vào hệ thống dựa trên nguồn USD sẵn có của các ngân hàng, tương tự hình thức cầm cố USD để vay VND với kỳ hạn và lãi suất xác định.

Động thái can thiệp diễn ra khi nhu cầu thanh khoản trong hệ thống có dấu hiệu tăng mạnh, từng đẩy lãi suất qua đêm liên ngân hàng lên mức 17%. Trong bối cảnh kênh OMO truyền thống dần chạm giới hạn do nguồn tài sản đảm bảo là trái phiếu Chính phủ suy giảm – khi dư nợ OMO đã vượt 440.000 tỷ đồng – Swap USD/VND được xem là “đường dẫn” mới để bơm VND mà không phụ thuộc vào TPCP.

Việc tăng cung VND qua hoán đổi có thể tạo áp lực nhất định lên tỷ giá do chênh lệch lãi suất VND – USD thu hẹp. Tuy nhiên, rủi ro này phần nào được giảm bớt nhờ xu hướng hạ nhiệt của tỷ giá. Tính đến cuối phiên 04/02, tỷ giá liên ngân hàng giảm về 25.980 VND/USD, thấp hơn khoảng 1,2% so với cuối năm 2025.

Thủy Bùi