Trưa 2-2, giá vàng thế giới tiếp tục giảm sâu xuống còn 4.677 USD/ounce, mất thêm 214 USD/ounce chỉ trong một phiên. Trước đó, trong hai ngày cuối tuần, giá vàng đã “bốc hơi” hơn 700 USD/ounce. Đây được đánh giá là một trong những đợt giảm mạnh nhất của vàng thế giới trong vài chục năm trở lại đây, khi giá lao dốc gần 19% từ vùng đỉnh, tạo áp lực lớn lên thị trường trong nước.

Tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC trưa cùng ngày được giao dịch quanh mức 165,6 triệu đồng/lượng mua vào và 168,6 triệu đồng/lượng bán ra. Vàng nhẫn 24K cũng lùi sâu về 165,1 – 168,1 triệu đồng/lượng. Chỉ sau vài ngày, cả vàng miếng lẫn vàng nhẫn đều giảm hơn 22 triệu đồng mỗi lượng.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, TS Nguyễn Duy Quang, Trưởng ngành Kinh tế số Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP HCM (UEF), đã phân tích những nguyên nhân chính đứng sau cú sập lịch sử này.

Theo TS Nguyễn Duy Quang, yếu tố kích hoạt mạnh nhất đến từ sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ của Mỹ. Thông tin về khả năng xuất hiện lãnh đạo FED theo quan điểm “diều hâu”, ưu tiên thắt chặt tiền tệ, khiến thị trường nhanh chóng loại bỏ kỳ vọng cắt giảm lãi suất sớm. Đồng USD tăng mạnh đã gây áp lực trực tiếp lên giá vàng, đẩy giá từ vùng đỉnh trên 5.600 USD/ounce xuống còn 4.677 USD/ounce chỉ trong vài phiên, đồng thời kéo giá vàng SJC trong nước giảm hơn 22 triệu đồng/lượng.

Yếu tố kỹ thuật cũng góp phần khuếch đại đà giảm. Sau giai đoạn tăng nóng, chỉ số RSI của vàng vượt mốc 90 – mức cao nhất trong nhiều thập kỷ – cho thấy trạng thái mua quá mức rõ rệt. Khi giá phá vỡ các ngưỡng hỗ trợ quan trọng, hàng loạt lệnh bán tự động bị kích hoạt, khiến giá vàng thế giới có phiên giảm tới 12% vào ngày 30-1, mức mạnh nhất trong 40 năm, trong khi giá bạc thậm chí lao dốc tới 36%.

Bên cạnh đó, cấu trúc thị trường tài chính toàn cầu với mức độ đồng thuận mua cao trước đó khiến vàng trở nên đặc biệt nhạy cảm khi dòng vốn đảo chiều. Trong điều kiện thanh khoản mỏng, chỉ một thông tin bất lợi cũng đủ tạo hiệu ứng domino, khiến biên độ biến động của vàng trong tuần qua lên tới 900 USD/ounce – mức hiếm thấy trong lịch sử hiện đại.

Về triển vọng, TS Nguyễn Duy Quang cho rằng đợt giảm sâu lần này về bản chất là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật sau chuỗi tăng bất thường hơn 12% trong tháng 1-2026, khi giá vàng lập đỉnh quanh 5.600 USD/ounce. Áp lực chốt lời lớn tại vùng quá mua đã kích hoạt làn sóng bán mạnh. Tuy vậy, các yếu tố nền tảng dài hạn như nợ công toàn cầu xấp xỉ 100% GDP, rủi ro lạm phát và bất ổn địa chính trị vẫn là lực đỡ quan trọng cho vàng.

Dù vậy, cú giảm sốc cũng cho thấy thị trường đã đạt mức đồng thuận cao ở vùng giá quá cao, làm suy yếu lực cầu mới và mở ra nguy cơ bước vào pha điều chỉnh sâu hơn. Khảo sát của Kitco cho thấy 39% chuyên gia kỳ vọng giá phục hồi lên 5.000 USD/ounce, trong khi 39% khác dự báo giá còn giảm tiếp, phản ánh rủi ro xu hướng đi xuống trong trung hạn nếu USD duy trì sức mạnh và dòng vốn tiếp tục rút khỏi vàng.

Biến động cực lớn với biên độ 700–900 USD/ounce trong tuần qua cho thấy thị trường vàng có thể còn rung lắc mạnh trước khi xác lập xu hướng mới. Các nhịp hồi kỹ thuật xen kẽ sóng giảm được dự báo sẽ xuất hiện, trong bối cảnh dòng vốn đầu cơ dịch chuyển nhanh trong hệ thống giao dịch số hóa, làm khuếch đại mọi biến động giá.

Trước diễn biến này, chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cá nhân tránh tâm lý chạy theo đám đông hoặc bắt đáy khi chưa có tín hiệu xu hướng rõ ràng. Chỉ trong một ngày, giá vàng SJC có thể giảm 9–10 triệu đồng/lượng, gây rủi ro lớn cho người mua ở vùng đỉnh. Việc cân nhắc chốt lời từng phần, kiên nhẫn quan sát và quản trị rủi ro chặt chẽ được xem là cần thiết trong giai đoạn thị trường biến động chưa từng có.

Khang Nguyễn