Mới đây, Tạp chí Kinh tế – Tài chính Online tổ chức tọa đàm “Những điểm mới cần lưu ý về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn”.

Cụ thể, ngày 2/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn. Nghị định 310 có hiệu lực thi hành từ ngày 16/5/2026.

Tại tọa đàm, vấn đề được đặt ra là Nghị định 310 không chỉ mở rộng phạm vi điều chỉnh đối tượng bị xử phạt mà còn cụ thể hóa nguyên tắc và mức xử phạt, đặc biệt đối với các hành vi vi phạm về hóa đơn và trách nhiệm của các bên liên quan. Những điểm mới nổi bật nhất của Nghị định này là gì?

Trả lời câu hỏi, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế Cục Thuế, cho biết Nghị định 310 tập trung hoàn thiện khung pháp lý theo hướng rõ ràng, minh bạch và sát với thực tiễn quản lý thuế. Theo đó, có ba nhóm điểm mới đáng chú ý.

Thứ nhất, Nghị định bổ sung phạm vi điều chỉnh, bao gồm cả các khoản thu khác do cơ quan thuế quản lý thu, đặc biệt là các khoản liên quan đến quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Quy định này nhằm bảo đảm tính công bằng giữa các loại hình kinh tế.

Thứ hai, mở rộng đối tượng bị xử phạt, như các công ty hợp thành thuộc tập đoàn đa quốc gia phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo Nghị quyết 107 nhưng không kê khai, nộp thuế đúng quy định.

Thứ ba, Nghị định 310 làm rõ nguyên tắc xử phạt để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời tăng tính khả thi khi áp dụng trong thực tế.

Theo bà Lan Anh, các quy định mới này sẽ góp phần nâng cao tính công bằng và thống nhất trong áp dụng xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

“Có thể thấy mức tiền phạt tại Nghị định 310 đã giảm đáng kể so với Nghị định 125. Theo đó, trong một vụ việc vi phạm, mức phạt tối đa đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm là 70 triệu đồng, còn hành vi không lập hóa đơn là 80 triệu đồng. Dù người nộp thuế vi phạm với 100 hóa đơn hay nhiều hơn thì cũng chỉ bị xử phạt trong khung tối đa này”, bà Lan Anh nhấn mạnh.

Liên quan đến trường hợp cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế lập nhiều hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập nhiều hóa đơn, bà Nguyễn Thị Lan Anh cho biết Nghị định 310 đã quy định rõ nguyên tắc xử phạt theo hướng “gom hành vi”. Theo đó, trong một vụ việc, doanh nghiệp chỉ bị xử phạt đối với một hành vi tương ứng, mức phạt căn cứ vào số lượng hóa đơn vi phạm.

Ví dụ, với hành vi lập hóa đơn GTGT không đúng thời điểm đối với một hóa đơn khi bán hàng hóa, theo Nghị định 125 mức phạt là 4 triệu đồng, nhưng theo Nghị định 310 mức phạt chỉ còn 1 triệu đồng.

Tại tọa đàm, ông Vũ Hồng Long, Phó Trưởng Thuế thành phố Hà Nội, cũng cho biết Nghị định 310 đã bổ sung nguyên tắc gom các hành vi vi phạm về hóa đơn. Theo đó, các hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn còn trong thời hiệu xử phạt và được xử lý trong cùng một vụ việc hành chính thì chỉ bị xử phạt đối với một hành vi, với số tiền phạt tương ứng với tổng số hóa đơn vi phạm.

Hoàng Anh