Theo Jiemian News, chỉ trong chưa đầy một tháng, hơn 15 hãng xe năng lượng mới (NEV) tại Trung Quốc đã thông báo điều chỉnh tăng giá bán. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi lớn như BYD, Xiaomi, GAC hay các liên doanh quốc tế như Volkswagen và Toyota.

Động thái đáng chú ý nhất đến từ BYD. Ngày 28/4, hãng xe điện lớn nhất thế giới thông báo gói hỗ trợ lái thông minh “God’s Eye B” tích hợp LiDAR dành cho các dòng Dynasty, Ocean và Fangchengbao sẽ tăng giá từ 9.900 lên 12.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 43 triệu đồng. Mức giá mới bắt đầu áp dụng từ ngày 1/5/2026.

Không lâu sau đó, Changan Nevo cũng xác nhận phiên bản Q07 SDA Intelligent Laser Edition sản xuất sau ngày 7/5 sẽ tăng thêm 3.000 nhân dân tệ. GAC Group đồng thời điều chỉnh nhiều mẫu xe Aion với mức tăng từ 3.000 đến 6.000 nhân dân tệ.

Ở nhóm xe điện công nghệ cao, mẫu SU7 của Xiaomi cũng nhanh chóng nhập cuộc. Chỉ ít lâu sau khi ra mắt hồi tháng 3, cả ba phiên bản Standard, Pro và Max đều tăng thêm 4.000 nhân dân tệ.

Không chỉ các thương hiệu nội địa Trung Quốc chịu áp lực chi phí, nhiều liên doanh quốc tế cũng bắt đầu nâng giá bán. Dòng ID. của Volkswagen tăng từ 4.000 đến 7.000 nhân dân tệ tùy phiên bản, còn Toyota bZ4X tăng thêm khoảng 6.000 nhân dân tệ.

Trong khi đó, Tesla China phủ nhận thông tin tăng mạnh giá bán Model Y tại Trung Quốc. Tuy nhiên, hãng vẫn âm thầm điều chỉnh chính sách tài chính theo hướng khiến chi phí sở hữu xe cao hơn. Chương trình vay ưu đãi lãi suất thấp trong 7 năm đã kết thúc từ cuối tháng 4 và được thay bằng gói vay mới với lãi suất cùng khoản thanh toán cuối kỳ cao hơn.

Nhiều thương hiệu xe điện cao cấp khác như Zeekr hay Avatr cũng bắt đầu cắt giảm các chương trình vay không lãi suất từng được dùng để kích cầu trong giai đoạn cạnh tranh quyết liệt trước đây.

Theo giới phân tích, nguyên nhân chính của làn sóng tăng giá nằm ở áp lực chi phí chuỗi cung ứng ngày càng nghiêm trọng.

Giá lithium carbonate dùng cho pin xe điện đã tăng gần gấp ba chỉ sau chưa đầy một năm. Nếu tháng 7/2025 giá khoảng 75.000 nhân dân tệ mỗi tấn thì tới giữa tháng 5/2026 đã lên gần 194.000 nhân dân tệ mỗi tấn.

Ngoài pin, ngành xe điện còn chịu thêm áp lực lớn từ thị trường chip bán dẫn. Sự bùng nổ của AI tạo sinh khiến nhiều nhà sản xuất chip chuyển ưu tiên sang máy chủ AI, dẫn tới nguồn cung chip nhớ dành cho ô tô bị siết chặt.

Trong ba tháng gần đây, giá chip nhớ ô tô đã tăng khoảng 180%, riêng dòng DDR5 cao cấp tăng hơn 300%. Theo ước tính của UBS được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, riêng chi phí chip đã khiến giá thành một mẫu xe thông minh tăng thêm từ 3.000 tới 7.000 nhân dân tệ.

Song song đó, giá nhôm và đồng cũng leo lên vùng cao mới. Giá nhôm hiện vượt 25.000 nhân dân tệ mỗi tấn, trong khi đồng chạm mốc 100.000 nhân dân tệ mỗi tấn, khiến chi phí nguyên liệu cho một mẫu xe điện cỡ trung tăng thêm khoảng 1.800 nhân dân tệ.

Áp lực chi phí xuất hiện đúng lúc ngành ô tô Trung Quốc đã suy kiệt sau nhiều năm “đốt tiền” để giành thị phần. Dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc cho thấy biên lợi nhuận toàn ngành trong quý I/2026 chỉ còn 3,2%, thấp nhất nhiều năm qua. Riêng giai đoạn tháng 1-2 chỉ đạt 2,9%.

Tổng lợi nhuận ngành ô tô Trung Quốc trong quý đầu năm 2026 giảm 18% so với cùng kỳ, xuống còn khoảng 78,4 tỷ nhân dân tệ.

Theo ông Cui Dongshu - Tổng thư ký Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, các hãng xe điện cao cấp với biên lợi nhuận trên 20% vẫn còn khả năng chống chịu trước biến động chi phí. Tuy nhiên, nhiều hãng xe phổ thông và tầm trung hiện đang hoạt động sát ngưỡng hòa vốn nên chịu áp lực rất lớn.

Giới chuyên gia nhận định, dù thị trường khó xảy ra tình trạng tất cả hãng xe cùng tăng giá đồng loạt do cạnh tranh vẫn rất khốc liệt, nhưng thời kỳ “phá giá” kéo dài nhiều năm tại Trung Quốc có thể đang đi đến hồi kết. Trong giai đoạn mới, chi phí pin, chip và công nghệ nhiều khả năng sẽ trở thành yếu tố quyết định mặt bằng giá xe điện toàn thị trường.

Khang nguyễn