Lộ trình mới nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đồng nghĩa với việc các xe “nhả khói đen” hoặc hệ thống đốt nhiên liệu hoạt động kém hiệu quả sẽ khó đạt yêu cầu tại các trung tâm đăng kiểm. Tuy nhiên, quy chuẩn không loại bỏ xe cũ một cách cứng nhắc mà tập trung vào việc phương tiện có vận hành đúng thiết kế và được bảo trì định kỳ hay không. Xe đời cũ vẫn có thể đạt chuẩn nếu được chăm sóc tốt, trong khi xe mới nhưng thiếu bảo dưỡng vẫn có nguy cơ bị đánh trượt.

Theo hướng dẫn của Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc đo khí thải phải tuân thủ quy trình chặt chẽ. Với xe chạy xăng, động cơ cần được làm nóng hoàn toàn, nhiệt độ dầu bôi trơn đạt tối thiểu 60°C trước khi kiểm tra. Hệ thống ống xả phải kín khít, các thiết bị tiêu thụ điện như điều hòa, đèn, sấy kính đều phải tắt. Xe dùng chế hòa khí phải mở hoàn toàn bướm gió, còn xe phun xăng điện tử phải đảm bảo đèn báo lỗi động cơ hoạt động đúng chu trình.

Những bộ phận dễ khiến xe trượt đăng kiểm

  • Lọc gió: Quá bẩn sẽ làm thiếu không khí vào buồng đốt, khiến nhiên liệu cháy không hết, làm tăng khí CO và HC.

  • Kim phun, bugi: Nghẹt kim phun hoặc bugi yếu dẫn đến quá trình cháy không hoàn toàn, phát sinh khói và khí độc.

  • Ống xả, bộ xúc tác: Thủng ống xả hoặc hỏng bộ xúc tác có thể làm sai lệch kết quả đo.

  • Dầu động cơ: Dầu cũ, bẩn làm tăng ma sát và nhiệt độ, ảnh hưởng gián tiếp đến chỉ số khí thải.

Chuyên gia khuyến nghị chủ xe nên vệ sinh họng hút, kim phun, thay lọc gió, lọc nhiên liệu và kiểm tra hệ thống cảm biến trước khi đăng kiểm. Nếu xuất hiện khói đen hoặc khói xanh, cần xử lý triệt để tại xưởng dịch vụ thay vì chờ đến ngày kiểm định.

Chất lượng nhiên liệu cũng đóng vai trò quan trọng. Việc sử dụng xăng, dầu đạt chuẩn tại đại lý uy tín sẽ giúp quá trình đốt cháy tối ưu hơn. Tài xế nên vận hành xe khoảng 15–20 phút trước khi vào trạm để động cơ và bộ xúc tác đạt nhiệt độ làm việc lý tưởng.

Hoạt động kiểm tra được thực hiện tại các trung tâm đăng kiểm được cấp phép, đo các chỉ số CO, HC và độ khói theo quy chuẩn QCVN 85:2025. Xe đạt yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận hoặc tem khí thải để tiếp tục lưu hành.

Nếu không đạt tiêu chuẩn, phương tiện sẽ bị từ chối cấp giấy chứng nhận. Khi đó, chủ xe cần đưa xe đi bảo dưỡng hệ thống phun nhiên liệu, cảm biến oxy hoặc bộ lọc hạt trước khi quay lại kiểm tra lần hai.

Việc siết chặt kiểm định không nhằm gây khó cho người dân mà hướng tới môi trường trong lành hơn, đồng thời giúp chủ xe chủ động kiểm tra “sức khỏe” phương tiện để vận hành an toàn, bền bỉ và tiết kiệm chi phí lâu dài.

Khang nguyễn