Giá vàng thế giới đang phản ứng rất nhanh với dòng tiền quốc tế, diễn biến của đồng USD, lợi suất trái phiếu và kỳ vọng lãi suất. Trong khi đó, giá vàng trong nước còn chịu ảnh hưởng bởi sức mua, nguồn cung, tỷ giá, thanh khoản, lượng tồn kho và tâm lý của người tiêu dùng.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi, chính những yếu tố này khiến giá vàng trong nước không nhất thiết phải tăng cùng tốc độ với giá vàng thế giới.

Một yếu tố quan trọng là sức mua trong nước chưa tăng tương ứng với đà tăng của giá vàng quốc tế. Người dân có xu hướng thận trọng hơn, hạn chế mua đuổi khi giá tăng mạnh.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp kinh doanh vàng phải cân đối giữa giá đầu vào, lượng hàng tồn kho và khả năng tiêu thụ. Nếu đẩy giá bán lên quá nhanh trong khi sức mua chưa theo kịp, thanh khoản có thể suy giảm.

Khi khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới đã thu hẹp đáng kể, dư địa để giá trong nước tiếp tục cộng thêm một mức chênh lệch lớn cũng không còn nhiều. Vì vậy, mỗi nhịp tăng của giá vàng quốc tế chưa chắc lập tức chuyển thành mức tăng tương ứng tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Quang Huy đánh giá đây là tín hiệu tích cực, bởi giá vàng trong nước đang phản ánh rõ hơn quan hệ cung – cầu thực tế thay vì đơn thuần chạy theo tâm lý thị trường quốc tế.

Cung – cầu và chính sách đang làm thay đổi thị trường

Ông Huỳnh Trung Khánh, Cố vấn cấp cao Hội đồng Vàng thế giới (WGC) tại Việt Nam, cũng cho rằng cung – cầu đang đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách giá.

Lượng người bán vàng tăng trong khi nhu cầu mua yếu hơn, đặc biệt sau những vụ việc liên quan đến kim cương và hoạt động thanh tra đối với các doanh nghiệp kinh doanh vàng gần đây.

Trong khi đó, TS. Châu Đình Linh, giảng viên Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, nhận định thị trường vàng đang trải qua quá trình tái cân bằng sau một thời gian dài tăng nóng.

Việc tăng cường minh bạch hóa giao dịch, đẩy mạnh thanh tra nhằm hạn chế thao túng giá và kỳ vọng về việc hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia cũng góp phần thay đổi cách thị trường vận hành.

Đáng chú ý, chính sách quản lý vàng đã có bước thay đổi lớn.

Trong hơn 13 năm thực hiện Nghị định 24/2012, Ngân hàng Nhà nước giữ vai trò độc quyền sản xuất vàng miếng SJC và kiểm soát chặt việc nhập khẩu vàng nguyên liệu. Cơ chế này từng góp phần ổn định thị trường nhưng đồng thời cũng khiến nguồn cung bị hạn chế, tạo ra khoảng cách lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới.

Bước ngoặt đến khi Nghị định 232/2025 có hiệu lực từ ngày 10/10/2025, chấm dứt cơ chế nói trên. Cùng với Thông tư 34 hướng dẫn triển khai, từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp và tổ chức tín dụng đủ điều kiện được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu và sản xuất vàng miếng.

Sự xuất hiện của thêm các đơn vị tham gia thị trường tạo ra môi trường cạnh tranh lớn hơn đối với SJC, qua đó góp phần đưa giá vàng trong nước sát hơn với diễn biến quốc tế.

Có nên mua vàng lúc này?

Theo ông Nguyễn Quang Huy, nhà đầu tư có thể cân nhắc mua vàng ở thời điểm hiện tại, nhưng không nên vì thấy chênh lệch giá thấp mà mua mạnh hoặc sử dụng toàn bộ vốn.

Với những người chưa sở hữu vàng hoặc tỷ trọng vàng còn thấp và có nhu cầu tích lũy dài hạn, có thể giải ngân từng phần, ưu tiên những nhịp điều chỉnh và duy trì một phần tiền mặt để ứng phó với biến động.

Quan trọng hơn, nhà đầu tư không nên xây dựng toàn bộ danh mục xoay quanh vàng. Vàng phù hợp với vai trò phòng thủ và bảo toàn giá trị, trong khi phần vốn hướng tới tăng trưởng có thể được phân bổ sang những kênh đầu tư khác.

Chênh lệch thấp có thể là điều kiện thuận lợi để cân nhắc mua vàng, nhưng không phải tín hiệu để “tất tay”.

Chuyên gia Phan Dũng Khánh cũng cho rằng nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu trước khi mua vàng. Nếu mục tiêu là tích lũy và bảo toàn tài sản trong dài hạn, vàng vẫn có vai trò nhất định như một tài sản phòng ngừa lạm phát và bảo vệ giá trị trước những biến động kinh tế.

Ngược lại, nếu mục tiêu là lướt sóng kiếm lời trong thời gian ngắn, vàng tiềm ẩn nhiều rủi ro và không phải công cụ dễ dàng để dự đoán biến động.

TS. Châu Đình Linh lưu ý những nhà đầu tư đang xem vàng như một công cụ đầu cơ ngắn hạn cần cân nhắc lại chiến lược. Dù khoảng cách giữa giá trong nước và thế giới đã thu hẹp mạnh, chênh lệch giữa giá mua và giá bán vẫn khá lớn.

Điều này khiến người mua chịu bất lợi ngay khi giao dịch nếu giá vàng không tăng đủ để bù đắp phần chênh lệch.

Theo ông Linh, việc giá vàng trong nước và thế giới tiến sát nhau cho thấy thị trường vàng Việt Nam đang bước vào một giai đoạn vận hành mới, minh bạch và cạnh tranh hơn. Khi yếu tố độc quyền dần được giảm bớt, giá vàng trong nước sẽ phản ánh sát hơn diễn biến của thị trường quốc tế.

Điều đó cũng đồng nghĩa cơ hội và rủi ro của nhà đầu tư sẽ ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào xu hướng thực sự của giá vàng thế giới.

Giá vàng trong nước đảo chiều hiếm thấy

Trong phiên giao dịch sáng 24/8, vàng miếng được SJC và DOJI niêm yết ở mức 147 – 150 triệu đồng/lượng, tương ứng giá mua – bán.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng trên Kitco ở mức 4.638 USD/ounce. Theo giá quy đổi, vàng miếng trong nước bán ra thấp hơn giá vàng thế giới khoảng 1,4 triệu đồng/lượng.

Trước đó, trong phiên 21/8, giá vàng miếng trong nước quanh mức 143 triệu đồng/lượng, trong khi giá vàng thế giới ở khoảng 4.535 USD/ounce. Mức chênh lệch khi đó được ước tính khoảng 800.000 đồng/lượng theo hướng giá trong nước thấp hơn giá thế giới.

Đây là diễn biến đặc biệt đáng chú ý bởi trong khoảng 5 năm trước đó, giá vàng trong nước gần như luôn cao hơn giá thế giới quy đổi, với mức chênh bình quân khoảng 11 – 12 triệu đồng/lượng.

Thậm chí, vào tháng 3 năm nay, khoảng cách này từng lên tới mức kỷ lục khoảng 30 triệu đồng/lượng.

Việc chênh lệch nay đảo chiều không chỉ là một hiện tượng về giá. Nó cho thấy thị trường vàng Việt Nam đang chịu tác động ngày càng rõ hơn từ cung – cầu thực tế, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp và những thay đổi trong chính sách quản lý.

Nếu xu hướng này tiếp tục, giá vàng trong nước có thể ngày càng gắn chặt với diễn biến của thị trường quốc tế, thay vì duy trì một mức “premium” lớn như trong nhiều năm qua.

Minh Minh