Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson ngày 1/10 cho biết các quan chức có thể cần thêm thời gian trước khi quyết định có tiếp tục nâng lãi suất hay không. Quan điểm này tương đồng với Chủ tịch Fed New York John Williams, người hai ngày trước cho rằng Fed "không cần phải vội" sau đợt tăng lãi suất hồi tháng 9.

Jefferson và Williams cùng Chủ tịch Fed Kevin Warsh được xem là những nhân vật có ảnh hưởng lớn trong quá trình hoạch định chính sách tiền tệ. Do đó, việc hai quan chức liên tiếp đưa ra thông điệp tương tự khiến thị trường nhận định đây có thể phản ánh quan điểm rộng hơn trong ban lãnh đạo Fed, thay vì chỉ là ý kiến cá nhân.

"Các đồng nghiệp và tôi sẽ cần đưa ra đánh giá của riêng mình, và việc này có thể cần thêm thời gian", ông Jefferson phát biểu tại Charlottesville, bang Virginia.

Fed cần thêm dữ liệu để đánh giá lạm phát

Theo ông Jefferson, Fed cần xác định liệu xu hướng lạm phát cơ bản có cho thấy giá cả đang quay trở lại mục tiêu với tốc độ đủ nhanh hay không. Việc có thêm dữ liệu sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách nhận diện rõ hơn xu hướng kinh tế và xác định mức lãi suất phù hợp.

Một yếu tố khác khiến Fed có thể chưa cần hành động ngay là chi phí vay trên thị trường đã tăng đáng kể. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện quanh mức 5,25%, so với khoảng 5% tại thời điểm Fed nâng lãi suất ngày 16/9. Lợi suất dài hạn tăng kéo theo chi phí vay mua nhà, vay tiêu dùng và huy động vốn của doanh nghiệp cao hơn, qua đó hạn chế chi tiêu và đầu tư.

Theo cách này, thị trường tài chính có thể đang tự tạo ra một phần tác động thắt chặt mà Fed hướng tới thông qua việc nâng lãi suất.

Michelle Bowman, Phó chủ tịch Fed phụ trách giám sát ngân hàng, cũng đưa ra quan điểm tương tự. Bà cho rằng chưa có nhu cầu cấp thiết phải tiếp tục hành động và nhận định Fed cần thời gian để đánh giá tác động của đợt tăng lãi suất trước đó đối với nền kinh tế.

Quan điểm trong Fed vẫn còn khác biệt

Dù nhiều quan chức phát tín hiệu thận trọng, nội bộ Fed vẫn tồn tại những quan điểm khác nhau. Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan, thành viên có quyền biểu quyết chính sách trong năm nay, cho rằng Fed nhiều khả năng cần nâng lãi suất thêm ít nhất 0,5 điểm phần trăm, tương đương hai lần tăng 25 điểm cơ bản, nhằm ngăn lạm phát duy trì trên mục tiêu 2%.

Theo Logan, nếu cộng hai lần tăng này với đợt nâng lãi suất tháng 9, Fed về cơ bản chỉ đảo ngược ba lần giảm lãi suất vào cuối năm ngoái. Khi đó, ngân hàng trung ương hạ lãi suất nhằm phòng ngừa nguy cơ thị trường lao động giảm tốc mạnh, nhưng kịch bản này cuối cùng không xảy ra.

Bà cho rằng Fed cần đưa lãi suất lên mức đủ để hạn chế hoạt động kinh tế, dù mức độ cụ thể hiện chưa dễ xác định và có thể đòi hỏi mức tăng lớn hơn. Logan cũng lưu ý rằng không phải mọi đợt tăng lợi suất trái phiếu đều có thể thay thế cho việc Fed nâng lãi suất.

Theo bà, nếu lợi suất tăng đơn thuần do nhà đầu tư dự đoán Fed sẽ thắt chặt chính sách mạnh hơn, diễn biến này không thể thay thế vai trò của việc Fed nâng lãi suất. Ngược lại, nếu lợi suất tăng do nhà đầu tư yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn khi nắm giữ trái phiếu dài hạn, điều kiện tài chính thực sự sẽ bị thắt chặt và Fed có thể giảm nhu cầu tăng lãi suất.

Thị trường hạ mạnh kỳ vọng tăng lãi suất

Trước phát biểu của ông Williams ngày 29/9, thị trường hợp đồng tương lai đánh giá xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 ở mức hơn hai phần ba. Đến sáng 1/10, tỷ lệ này giảm xuống khoảng một phần ba. Sau phát biểu của ông Jefferson, xác suất tiếp tục giảm, còn khoảng 25%.

Diễn biến này cũng cho thấy thách thức trong chiến lược truyền thông mới của ông Warsh. Chủ tịch Fed chủ trương hạn chế "định hướng tương lai", tức tránh báo trước các quyết định lãi suất như những người tiền nhiệm.

Tuy nhiên, khi thị trường tự diễn giải phát biểu của các quan chức và đặt cược vào một quyết định mà Fed chưa sẵn sàng thực hiện, ngân hàng trung ương có thể đứng trước tình huống khó xử: giữ nguyên lãi suất và tạo bất ngờ cho thị trường, hoặc tăng lãi suất dù các nhà hoạch định chính sách chưa cho rằng động thái này là cần thiết.

Các phát biểu gần đây của Williams và Jefferson dường như đang góp phần hạ nhiệt kỳ vọng của thị trường mà không đưa ra cam kết trước về bất kỳ quyết định nào.

Chủ tịch Fed sẽ là tâm điểm chú ý

Sự chú ý tiếp theo sẽ hướng về ông Warsh. Chủ tịch Fed dự kiến tham dự cuộc họp mùa thu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Bangkok ngày 16/10 và có cuộc trao đổi với Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva.

Đây cũng là ngày cuối cùng trước khi Fed bước vào giai đoạn im lặng truyền thống trước cuộc họp chính sách.

Phúc Hạnh