Trong báo cáo Giám sát Nợ Toàn cầu công bố ngày 23/9, Viện Tài chính Quốc tế (IIF) cho biết tổng nợ toàn cầu đã tăng hơn 10.000 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, lên mức cao nhất từ trước đến nay.
Tổng nợ hiện tương đương khoảng 310% GDP toàn cầu, thấp hơn khoảng 25 điểm phần trăm so với đỉnh đầu năm 2021. Tuy nhiên, IIF cho rằng mức giảm này chủ yếu đến từ tác động của lạm phát lên GDP danh nghĩa, thay vì phản ánh quá trình giảm đòn bẩy tài chính thực tế.
Mức tăng nợ trong nửa đầu năm 2026 chưa bằng một nửa mức tăng 21.000 tỷ USD của cùng kỳ năm trước. Lãi suất cao, chi phí trả nợ tăng, giá năng lượng tăng mạnh và xung đột tại Trung Đông đã hạn chế hoạt động vay mới. Trong đó, chính phủ và doanh nghiệp phi tài chính chiếm phần lớn mức tăng, với dư nợ của cả hai nhóm đều lập kỷ lục mới.
Nợ tại các thị trường mới nổi tăng mạnh
Theo IIF, tổng nợ của các thị trường mới nổi tăng 6.500 tỷ USD trong nửa đầu năm, lên hơn 110.000 tỷ USD, với Trung Quốc dẫn đầu.
Trong khi đó, tốc độ tích lũy nợ tại các nền kinh tế phát triển chậm lại đáng kể. Nếu loại Trung Quốc, tổng nợ của các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển vẫn tăng khoảng 1.700 tỷ USD, lên mức kỷ lục 38.000 tỷ USD.
Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng cao, làm gia tăng chi phí tái cấp vốn của các chính phủ. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất kể từ năm 2007, trong khi lợi suất kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất trong gần hai thập kỷ.
IIF cho biết chi phí vay bình quân của chính phủ các nước công nghiệp phát triển hiện ở mức cao nhất kể từ giữa năm 2008. Chi phí trả lãi hàng năm cũng tăng gần 85%.
Trong năm qua, các nền kinh tế phát triển đã chi hơn 3.300 tỷ USD để trả lãi cho trái phiếu chính phủ được giao dịch quốc tế. Con số này cao hơn mức chi tiêu toàn cầu ước tính cho AI là 2.600 tỷ USD, quốc phòng 3.100 tỷ USD và năng lượng sạch 2.300 tỷ USD.
Vay vốn cho AI ngày càng tăng
IIF cũng lưu ý hoạt động vay vốn phục vụ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang tăng mạnh.
Tại Mỹ, nợ của các doanh nghiệp phi tài chính đã lên 24.000 tỷ USD. Trong đó, tín dụng tư nhân chiếm hơn 5% tổng dư nợ, tăng đáng kể so với khoảng 1% vào năm 2014.
Hạnh Ngân