Theo dự thảo Thông tư hướng dẫn triển khai “Chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030”, Bộ Tài chính đề xuất tổng kinh phí khoảng 300 tỷ đồng. Trong đó, 280 tỷ đồng dành cho hoạt động đào tạo và 20 tỷ đồng phục vụ công tác quản lý, giám sát, hỗ trợ sau đào tạo cũng như truyền thông chương trình.

Nguồn vốn thực hiện dự kiến được huy động từ ngân sách nhà nước, đóng góp của học viên, doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước cùng các nguồn hợp pháp khác.

Chương trình được xây dựng theo ba hình thức gồm cấp học bổng đào tạo, tổ chức lớp học trực tiếp và đào tạo trực tuyến thông qua nền tảng số. Ngoài hệ thống E-learning miễn phí cho học viên, cơ quan quản lý cũng tính tới phương án thuê hoặc mua tài khoản từ các nền tảng đào tạo quốc tế để phục vụ quá trình giảng dạy.

Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân ngày càng được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng, đề án này được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành đội ngũ quản trị doanh nghiệp chuyên nghiệp hơn, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup hay hộ kinh doanh đang chuyển đổi mô hình hoạt động.

Ông Nguyễn Văn Đạt, giám đốc một doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Hà Nội, cho rằng nhu cầu học quản trị doanh nghiệp hiện rất lớn, nhất là với những người đi lên từ kinh doanh thực tế thay vì được đào tạo bài bản.

Theo ông Đạt, nhiều chủ doanh nghiệp hiện giỏi bán hàng và tìm kiếm khách hàng nhưng lại thiếu kỹ năng về vận hành, tổ chức bộ máy, quản trị nhân sự hay hiểu biết pháp lý. Vì vậy, nếu chương trình được xây dựng phù hợp, đây có thể là cơ hội để doanh nghiệp nhỏ nâng cao năng lực quản trị và xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.

Ngoài kiến thức chuyên môn, ông Đạt đánh giá các khóa đào tạo CEO còn mang lại giá trị ở khả năng kết nối giữa doanh nghiệp với đối tác, nhà cung cấp và khách hàng – yếu tố đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp quy mô nhỏ.

Thực tế, nhu cầu đào tạo lãnh đạo doanh nghiệp đã xuất hiện từ nhiều năm nay. Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam từng phối hợp với Đại học Andrews triển khai chương trình CEO cho doanh nghiệp Việt Nam theo hướng “thực chiến”, với giảng viên là các chuyên gia tư vấn và lãnh đạo doanh nghiệp lớn.

Trong khi đó, Petrovietnam cũng xây dựng chương trình “Lãnh đạo tương lai” nhằm đào tạo đội ngũ quản trị kế cận theo mô hình kết hợp học lý thuyết, tương tác và trải nghiệm thực tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kỳ vọng tích cực, nhiều chuyên gia bày tỏ lo ngại về nguy cơ triển khai dàn trải và thiếu trọng tâm.

Ông Nguyễn Văn Thân cho rằng không nên triển khai chương trình theo hướng đại trà. Theo ông, doanh nghiệp có nhu cầu phát triển thật sự sẽ chủ động tìm kiếm chương trình đào tạo phù hợp với đặc thù hoạt động của mình.

Ông Thân nhận định vấn đề quan trọng không nằm ở chi phí đào tạo mà là xác định đúng doanh nghiệp cần hỗ trợ, thiếu kỹ năng gì và định hướng phát triển ra sao. Theo đó, thay vì một chương trình áp dụng chung cho mọi đối tượng, chính sách hỗ trợ cần được “đo ni đóng giày” theo từng nhóm doanh nghiệp.

Vị này cũng kiến nghị Nhà nước nên ưu tiên các giải pháp hỗ trợ trực tiếp hơn như giảm thuế, giảm phí, hỗ trợ mặt bằng sản xuất, quỹ bảo lãnh tín dụng hay quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khi có điều kiện phát triển ổn định, doanh nghiệp sẽ tự đầu tư cho đào tạo nhân sự quản trị.

Cùng quan điểm, Nguyễn Quốc Việt cho rằng thị trường đào tạo quản trị hiện nay đã khá đa dạng với sự tham gia của trường đại học, hiệp hội doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế.

Theo ông, điều doanh nghiệp cần hơn là cơ chế kết nối hiệu quả giữa Nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường và thương mại hóa sản phẩm.

Ông Việt cũng lưu ý mỗi ngành nghề và mô hình kinh doanh có yêu cầu quản trị rất khác nhau, do đó một khóa học chung khó có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu thực tế. Nếu thiết kế không sát với doanh nghiệp, chương trình đào tạo quy mô lớn bằng ngân sách nhà nước có thể rơi vào tình trạng hình thức và khó đánh giá hiệu quả sau triển khai.

Khang Nguyễn