Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 22-2 nhấn mạnh Washington không có kế hoạch rút khỏi các thỏa thuận thuế quan đã đạt được với United Kingdom, European Union, Japan, Switzerland cùng nhiều đối tác khác.

Trước đó hai ngày, Supreme Court of the United States phán quyết rằng nhiều mức thuế do Tổng thống Donald Trump áp đặt là trái luật. Ngay sau đó, ông Donald Trump tuyên bố triển khai mức thuế toàn cầu mới 15% đối với mọi hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Tuy nhiên, ông Greer khẳng định mức thuế này tách biệt hoàn toàn với các thỏa thuận đã ký cùng khoảng 20 quốc gia trong thời gian qua.

Tại Anh, Bộ trưởng Giáo dục Bridget Phillipson thừa nhận doanh nghiệp đang đối diện nhiều yếu tố bất định. Dù vậy, trả lời phỏng vấn Sky News, bà cho biết London vẫn kỳ vọng các thỏa thuận ưu đãi thương mại với Mỹ sẽ được duy trì.

Về phía EU, khối này tuyên bố tiếp tục thực thi thỏa thuận đạt được giữa Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và ông Donald Trump tại Scotland hồi tháng 7 năm ngoái. Theo nội dung thỏa thuận, phần lớn hàng hóa EU chịu mức thuế 15%, thấp hơn một nửa so với mức từng bị đe dọa trước đó. Văn kiện này dự kiến được đưa ra bỏ phiếu tại European Parliament ngày 24-2 nhưng đã phải hoãn sau phán quyết của tòa án Mỹ.

Theo Associated Press, Ủy ban châu Âu cũng kêu gọi Washington tôn trọng các cam kết và bảo đảm minh bạch. EC cho rằng bối cảnh hiện nay chưa tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương diễn ra theo hướng công bằng và cùng có lợi.

Tại châu Á, Bộ Thương mại China ngày 23-3 kêu gọi Mỹ dỡ bỏ các mức thuế, đồng thời cho biết đang đánh giá toàn diện tác động từ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Cơ quan này nhấn mạnh không bên nào hưởng lợi từ chiến tranh thương mại và chủ nghĩa bảo hộ khó mang lại kết quả tích cực.

Theo AP, Nhà Trắng xác nhận ông Donald Trump sẽ thăm Trung Quốc từ 31-3 đến 2-4. Giới phân tích nhận định phán quyết của tòa có thể mang lại thêm lợi thế cho Bắc Kinh, song Trung Quốc được cho là sẽ thận trọng trong cách tận dụng tình thế. Trong khi đó, India đã hoãn kế hoạch cử phái đoàn thương mại tới Washington trong tuần này.

Việc Mỹ áp thuế toàn cầu 15% cũng tạo thêm biến số cho nhiều nền kinh tế châu Á vốn đã dành nhiều tháng điều chỉnh chính sách thương mại và đầu tư để đổi lấy mức thuế thấp hơn. Đồng thời, tính hợp lệ của các thỏa thuận song phương đã ký với Mỹ bị đặt dấu hỏi, đặc biệt khi một số văn kiện có điều khoản xóa bỏ hoặc giảm thuế cho hàng hóa Mỹ cũng như cam kết mua năng lượng và máy bay từ Mỹ. Phán quyết của Tòa án Tối cao hiện chưa làm rõ liệu các khoản thuế đã thu trước đó có được hoàn trả hay không.

Giáo sư James Chin từ Trường ĐH Tasmania (Úc) nhận định phần lớn nền kinh tế châu Á đang chọn cách quan sát và chờ đợi, bởi chính sách thuế của Mỹ từ lâu đã được tính đến trong chiến lược hoạch định của họ.

Khang Nguyễn