Mặc dù đất hiếm không phải là tài nguyên khan hiếm, nhưng trên toàn cầu chỉ khoảng 1% REE được tái chế. Nguyên nhân nằm ở quá trình tách phức tạp, nồng độ thấp trong các sản phẩm tiêu dùng, cùng với bản chất tiêu tốn năng lượng và rủi ro cao của các phương pháp tái chế hiện nay.

Ngược lại, các khoáng chất quan trọng như nhôm và coban có tỷ lệ tái chế cao hơn nhiều, trong một số trường hợp gần như đạt 100%. Trong số các loại phế liệu nhôm, những sản phẩm có độ tinh khiết cao, điển hình là vỏ lon nước giải khát đã qua sử dụng, đang được săn lùng mạnh mẽ tại lục địa này. Đây là lý do EU coi nhôm tái chế là một trong những tài nguyên chiến lược, giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu sơ cấp và tiết kiệm năng lượng đáng kể.

Theo kế hoạch của Liên minh châu Âu (EU), đến năm 2030, sản phẩm tái chế cần đáp ứng 25% nhu cầu khoáng sản thiết yếu của toàn lục địa. Nhôm tái chế chỉ tiêu tốn 5% năng lượng so với sản xuất nhôm sơ cấp, tạo ra lợi ích kép về môi trường và chi phí. Tuy nhiên, thực tế đang đặt ra nhiều thách thức: chi phí năng lượng cao buộc nhiều nhà máy luyện nhôm sơ cấp phải đóng cửa, trong khi nhu cầu phế liệu tăng cao dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguyên liệu đầu vào.

Hiệp hội Nhôm Châu Âu (European Aluminium) ước tính khoảng 15% công suất lò tái chế của lục địa hiện đang bị bỏ không vì thiếu nguồn nguyên liệu. Thực tế này càng trở nên cấp bách khi châu Âu đang là nhà xuất khẩu ròng phế liệu nhôm, với khối lượng xuất khẩu đạt kỷ lục 1,26 triệu tấn trong năm 2024. Trưởng phòng Thương mại EU, Maros Sefcovic, cho biết hơn 1 triệu tấn phế liệu nhôm mỗi năm hiện được xuất khẩu ra ngoài, một con số quá lớn so với nhu cầu bảo đảm nguồn nguyên liệu quan trọng trong lục địa.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia châu Âu đang tăng cường các chính sách khuyến khích thu hồi và tái chế phế liệu nhôm, từ việc thu gom lon nước giải khát đã qua sử dụng cho đến việc thúc đẩy các công nghệ tái chế tiên tiến. Việc quản lý hiệu quả nguồn phế liệu nhôm không chỉ là giải pháp kinh tế mà còn là bước đi chiến lược quan trọng nhằm đảm bảo an ninh khoáng sản, giảm phát thải carbon và nâng cao tính bền vững của ngành công nghiệp châu Âu.

LP