Từ cựu vương smartphone đến công ty phần mềm
BlackBerry từng sở hữu vị thế đáng gờm trên thị trường điện thoại toàn cầu. Những mẫu máy trang bị bàn phím QWERTY từng chiếm khoảng 20% thị phần, giúp doanh nghiệp đạt mức vốn hóa khoảng 83 tỷ USD.
Tuy nhiên, sự bùng nổ của smartphone màn hình cảm ứng và hệ sinh thái ứng dụng đã nhanh chóng thay đổi cuộc chơi. Việc chậm thích nghi khiến mảng phần cứng của BlackBerry suy yếu nghiêm trọng.
Đến năm 2016, công ty chính thức dừng kinh doanh điện thoại để tập trung vào phần mềm và dịch vụ dành cho doanh nghiệp.
QNX trở thành động lực tăng trưởng
Một trong những tài sản quan trọng nhất của BlackBerry hiện nay là QNX, nền tảng phần mềm được công ty mua lại từ năm 2010 với giá khoảng 200 triệu USD.
QNX hiện đóng góp khoảng một nửa doanh thu của BlackBerry, cung cấp hệ điều hành và các phần mềm chuyên dụng cho nhiều lĩnh vực như ôtô, thiết bị y tế, robot, quốc phòng và hàng không vũ trụ.
Công nghệ này hoạt động phía sau nhiều sản phẩm mà người dùng có thể tiếp xúc hằng ngày nhưng không trực tiếp nhận biết thương hiệu BlackBerry.
Doanh nghiệp cũng đang mở rộng hợp tác với các đối tác công nghệ lớn, đưa QNX vào những hệ thống như robot tự hành, robot phẫu thuật và các giải pháp tự động hóa công nghiệp.
Bảo mật trở thành mảnh ghép quan trọng
Bên cạnh QNX, mảng bảo mật cũng đóng vai trò ngày càng lớn trong chiến lược mới. Secusmart, công ty được BlackBerry mua lại năm 2014, phát triển các giải pháp mã hóa thoại và tin nhắn cho nhiều chính phủ và tổ chức tài chính.
Trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng phức tạp và căng thẳng địa chính trị gia tăng, nhu cầu đối với những công nghệ bảo mật chuyên dụng được kỳ vọng tiếp tục mở rộng.
Đây là thị trường khác xa với lĩnh vực smartphone trước đây, nhưng lại phù hợp với thế mạnh về bảo mật mà BlackBerry đã tích lũy trong nhiều năm.
Kết quả tài chính cho thấy hướng đi mới
Chiến lược tái cấu trúc đang bắt đầu phản ánh vào hoạt động kinh doanh. Trong quý I của năm tài chính 2026, BlackBerry ghi nhận dòng tiền dương, đánh dấu lần đầu tiên doanh nghiệp đạt kết quả này trong giai đoạn đầu năm tài chính kể từ năm 2017.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu BlackBerry tăng khoảng 150% trong một năm, đưa vốn hóa doanh nghiệp lên khoảng 5,2 tỷ USD. Riêng phiên giao dịch sau khi công bố kết quả kinh doanh vào tháng 6, cổ phiếu tăng khoảng 20%.
Dù quy mô hiện tại vẫn còn cách rất xa thời kỳ hoàng kim, những tín hiệu này cho thấy doanh nghiệp đang dần tìm được mô hình hoạt động phù hợp hơn.
Không cần điện thoại để trở lại
BlackBerry hiện không còn theo đuổi mục tiêu khôi phục chiếc điện thoại QWERTY từng làm nên tên tuổi. Thay vào đó, doanh nghiệp lựa chọn đứng phía sau những sản phẩm và hệ thống mà thị trường đang phát triển.
Từ phần mềm trên ôtô, robot, thiết bị chuyên dụng cho đến các nền tảng bảo mật, BlackBerry đang chuyển từ một thương hiệu mà người dùng trực tiếp cầm trên tay thành một công ty công nghệ hoạt động âm thầm phía sau.
Câu chuyện này phần nào tương đồng với một số cựu vương ngành di động khác: khi không thể cạnh tranh trong cuộc chơi phần cứng mới, họ tìm cách tồn tại bằng cách chuyển sang những lĩnh vực công nghệ có tiềm năng dài hạn hơn.
Minh Minh