Các hệ thống điều hòa cố định, đặc biệt là loại có dàn nóng đặt ngoài trời, không chỉ được xem là thiết bị phục vụ sinh hoạt trong gia đình. Việc lắp đặt có thể làm thay đổi diện mạo công trình, ảnh hưởng đến phần sở hữu chung của chung cư, phát sinh tiếng ồn với các hộ xung quanh và làm tăng mức tiêu thụ năng lượng trong đô thị.

Ở Pháp, lắp điều hòa trong chung cư phải được cư dân đồng ý

Tại Pháp, điều hòa không bị cấm sử dụng. Tuy nhiên, đối với người sống trong các tòa chung cư, bước đầu tiên là phải kiểm tra quy chế đồng sở hữu của tòa nhà.

Theo Cơ quan Thông tin Nhà ở Quốc gia Pháp (ANIL), nếu chủ căn hộ muốn lắp điều hòa cố định, họ cần xác định việc lắp đặt có phù hợp với quy định của chung cư hay không. Hồ sơ thường bao gồm văn bản đề nghị đưa nội dung này vào chương trình họp đại hội đồng cư dân, báo giá của đơn vị thi công và tài liệu kỹ thuật của thiết bị.

Khác với nhiều nơi, tại Pháp, những khu vực như ban công, tường ngoài, mái nhà hoặc mặt tiền tuy gắn với căn hộ nhưng nhiều trường hợp vẫn thuộc phần sở hữu chung của tòa nhà. Vì vậy, chủ căn hộ không thể tự ý quyết định lắp đặt.

Theo ANIL, việc lắp điều hòa phải được đại hội đồng cư dân thông qua bằng đa số phiếu của các đồng sở hữu. Chỉ sau khi được chấp thuận, chủ căn hộ mới được tiến hành lắp đặt bằng chi phí của mình. Nếu tự ý thi công khi chưa được phép, đặc biệt khi ảnh hưởng đến phần sở hữu chung hoặc mặt ngoài công trình, chủ căn hộ có thể bị yêu cầu tháo dỡ thiết bị.

Với nhiều cư dân tại Paris và các đô thị có nhiều chung cư cũ, câu hỏi không chỉ là lựa chọn loại điều hòa phù hợp mà còn là liệu có được phép đặt dàn nóng ở vị trí mong muốn hay không.

Có thể phải xin phép cả chính quyền địa phương

Ngay cả khi đã được ban quản lý hoặc cư dân trong tòa nhà chấp thuận, người dân Pháp vẫn có thể phải thực hiện thêm thủ tục với chính quyền địa phương.

Theo trang Service-Public của Chính phủ Pháp, việc lắp dàn nóng điều hòa hoặc bơm nhiệt ngoài trời tại mặt tiền, ban công hoặc sân thượng có thể phải nộp hồ sơ "déclaration préalable" (khai báo trước khi thi công) nếu việc lắp đặt làm thay đổi diện mạo bên ngoài của công trình.

Điều đó đồng nghĩa nếu dàn nóng được đặt ở vị trí có thể nhìn thấy từ bên ngoài, chủ nhà không thể chỉ thuê thợ đến lắp đặt. Họ cần kiểm tra quy định quy hoạch tại địa phương, liên hệ cơ quan quy hoạch của tòa thị chính và nộp hồ sơ nếu thuộc trường hợp phải khai báo.

Thông thường, quy trình sẽ gồm các bước: xác định loại hình nhà ở là nhà riêng hay chung cư; kiểm tra quy chế đồng sở hữu nếu sống trong chung cư; chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật, báo giá và phương án lắp đặt dàn nóng; xin ý kiến thông qua tại đại hội đồng cư dân nếu liên quan đến phần sở hữu chung hoặc mặt ngoài công trình; sau đó kiểm tra nghĩa vụ khai báo với chính quyền địa phương trước khi thi công.

Ngoài các yếu tố về kiến trúc, tiếng ồn cũng là tiêu chí được quản lý chặt chẽ. Theo Service-Public, thiết bị không được gây ra "sự phiền toái bất thường" cho các hộ lân cận. Đối với điều hòa, điều này bao gồm tiếng quạt, độ rung, vị trí đặt dàn nóng và luồng khí nóng thổi sang nhà bên cạnh.

Tại Anh, nhiều trường hợp vẫn phải xin phép lắp điều hòa

Ở Anh, việc lắp đặt điều hòa dân dụng cũng không hoàn toàn tự do.

Theo Planning Portal, một số hệ thống có thể thuộc diện "permitted development" (cải tạo được phép), tức không cần xin phép quy hoạch. Tuy nhiên, điều này chỉ áp dụng khi thiết bị đáp ứng đầy đủ các điều kiện về chức năng, kích thước, vị trí lắp đặt và số lượng.

Điểm đáng chú ý là các hệ thống chỉ có chức năng làm mát có thể không được hưởng quyền miễn xin phép như các hệ thống bơm nhiệt vừa sưởi ấm vừa làm mát. Nếu không đáp ứng các điều kiện quy định, chủ nhà vẫn phải nộp hồ sơ xin phép quy hoạch.

Đối với bơm nhiệt không khí, Planning Portal cũng quy định nhiều yêu cầu như thiết bị ngoài trời phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, giới hạn về thể tích, không được lắp tùy ý trên mái dốc và phải tránh các khu vực nhạy cảm như công trình được xếp hạng di sản, di tích, khu bảo tồn hoặc khu di sản thế giới.

Riêng tại London, việc sử dụng điều hòa còn gắn với định hướng quy hoạch đô thị và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Theo London Plan 2021, các giải pháp thông gió tự nhiên và làm mát thụ động được ưu tiên áp dụng. Chính quyền cho rằng việc gia tăng sử dụng điều hòa là xu hướng không được khuyến khích vì tiêu thụ nhiều năng lượng, đồng thời trong quá trình vận hành còn thải khí nóng ra môi trường xung quanh, góp phần làm gia tăng hiệu ứng đảo nhiệt tại các đô thị.

Khánh Vân