Theo quy định tại Điều 8 của Nghị định, chính sách thuế mới được xây dựng nhằm thu hút nguồn nhân lực trình độ cao vào khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp, mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo.

Cụ thể, cá nhân được xác định là chuyên gia, nhà khoa học có thu nhập từ tiền lương, tiền công sẽ được miễn toàn bộ thuế thu nhập cá nhân trong 24 tháng đầu tiên. Sau thời gian này, đối tượng thụ hưởng tiếp tục được giảm 50% số thuế phải nộp trong 48 tháng kế tiếp.

Thời gian ưu đãi được tính liên tục kể từ tháng phát sinh thu nhập chịu thuế, nâng tổng thời gian hưởng chính sách đặc thù lên 6 năm đối với mỗi chuyên gia hoặc nhà khoa học.

Với những người có thu nhập cao, vốn chịu thuế suất lũy tiến từng phần lên tới 35%, cơ chế này giúp cải thiện đáng kể thu nhập thực nhận, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp thu hút nhân tài mà không làm tăng áp lực chi phí tiền lương.

Tuy nhiên, Nghị định cũng xác định rõ phạm vi áp dụng nhằm bảo đảm đúng mục tiêu chính sách. Về phía người lao động, đối tượng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên gia, nhà khoa học theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng các văn bản hướng dẫn liên quan.

Về phía đơn vị chi trả thu nhập, nguồn tiền phải đến từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) hoặc các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Quy định này đồng thời đặt ra yêu cầu phân biệt rõ giữa doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ thông thường.

Không chỉ dừng ở thu nhập từ tiền lương, Nghị định 20/2026/NĐ-CP còn mở rộng ưu đãi sang hoạt động đầu tư vốn. Theo đó, cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp hoặc quyền góp vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thu nhập này.

Đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với chính sách thuế chuyển nhượng vốn hiện hành. Dù vậy, ưu đãi không áp dụng với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết. Trường hợp chuyển nhượng vốn gắn với bất động sản vẫn phải kê khai, nộp thuế theo quy định về chuyển nhượng bất động sản nhằm hạn chế hành vi lách thuế.

Đối với cá nhân có thu nhập hỗn hợp, vừa từ tiền lương tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, vừa từ các nguồn khác không thuộc diện ưu đãi, Nghị định yêu cầu xác định riêng phần thu nhập được miễn, giảm. Số thuế ưu đãi được tính theo tỷ lệ thu nhập đủ điều kiện trên tổng thu nhập chịu thuế, bảo đảm minh bạch và công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Linh Hải