Theo TMTPost, từ cuối năm 2025 đến nay, khái niệm “bong bóng AI” đã ảnh hưởng mạnh tới tâm lý thị trường. Đây là hiện tượng định giá các doanh nghiệp công nghệ và tài sản liên quan đến trí tuệ nhân tạo bị đẩy lên quá cao so với giá trị thực do kỳ vọng lớn từ nhà đầu tư.

Nhiều chuyên gia lo ngại làn sóng đầu tư hạ tầng AI ồ ạt có thể “ăn mòn” lợi nhuận trong ngắn hạn, đặc biệt khi chi phí khấu hao tăng mạnh. Thực tế cho thấy mỗi lần doanh nghiệp công bố kế hoạch chi tiêu lớn, giá cổ phiếu không phải lúc nào cũng tăng mà thường biến động mạnh, thậm chí đi xuống.

Từ cuối năm 2025, tần suất thảo luận về “bong bóng AI” trên các phương tiện truyền thông tài chính toàn cầu tăng nhanh, tác động rõ đến tâm lý các công ty công nghệ Trung Quốc.

Chẳng hạn, trong báo cáo quý 2/2025, Tencent từng khẳng định sẽ đẩy mạnh đầu tư năng lực tính toán, nhưng sang quý 3, chi tiêu vốn lại thấp hơn kỳ vọng do lo ngại về khả năng duy trì tỷ suất hoàn vốn (ROI).

Trong bối cảnh đó, thị trường đặt câu hỏi liệu “bong bóng AI” có thực sự tồn tại trong ngắn hạn hay không.

Giữa những tranh luận này, Google nổi lên như một trường hợp tham chiếu quan trọng.

Theo báo cáo quý 1/2026, Google đạt doanh thu 110 tỷ USD và lợi nhuận ròng 62,6 tỷ USD, vượt xa dự báo. Đáng chú ý, các khoản đầu tư lớn vào AI đã bắt đầu mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhu cầu điện toán và giải pháp AI doanh nghiệp thúc đẩy mảng Cloud tăng trưởng, với giá trị đơn hàng tồn đọng tăng từ 240 tỷ USD lên 460 tỷ USD.

Đồng thời, kế hoạch chi tiêu vốn năm 2026 được điều chỉnh tăng lên 180–190 tỷ USD, cao hơn mức dự kiến trước đó.

Những con số này cho thấy “bong bóng AI” chưa xuất hiện tại Google, và khả năng xảy ra với các ông lớn công nghệ Mỹ là khá thấp.

Trước năm 2023, các doanh nghiệp công nghệ Mỹ từng chững lại, tăng trưởng suy giảm và chi tiêu vốn co hẹp, tương tự tình trạng của các công ty Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khi ChatGPT mở ra kỷ nguyên mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), cuộc đua công nghệ nhanh chóng bùng nổ.

Các doanh nghiệp vừa chạy đua công nghệ, vừa tăng mạnh đầu tư vào hạ tầng tính toán để củng cố lợi thế cạnh tranh. Riêng Google, chi tiêu vốn năm 2025 gần gấp ba lần năm 2022 nhưng hiệu quả hoạt động vẫn cải thiện.

Trong ba năm qua, biên lợi nhuận của các mảng kinh doanh đều tăng, cho thấy chi phí đầu tư lớn không làm suy giảm hiệu quả tài chính.

Điểm mấu chốt nằm ở chiến lược “AI toàn diện” – từ chip TPU, mô hình Gemini đến hệ sinh thái ứng dụng – giúp Google vừa bảo vệ “hào lũy” vừa mở ra động lực tăng trưởng mới cho Cloud.

Đáng chú ý, mảng quảng cáo tìm kiếm của Google không suy giảm như lo ngại, mà còn tăng trưởng mạnh. Trong quý 1/2026, doanh thu từ Google Search và các mảng liên quan tăng 20%, đạt 60,4 tỷ USD.

Nguyên nhân đến từ hai yếu tố. Thứ nhất, ở thị trường quốc tế, các mô hình AI tiên tiến chủ yếu thu phí, khiến công cụ tìm kiếm miễn phí như Google vẫn giữ vai trò quan trọng. Thứ hai, việc tích hợp AI giúp nâng cao hiệu quả quảng cáo, thu hút nhà quảng cáo quay lại.

Ngược lại, Baidu lại gặp khó. Ngoài cạnh tranh khốc liệt trong thị trường LLM tại Trung Quốc, vấn đề còn nằm ở nội tại.

Khác với Google sử dụng nguồn dữ liệu web toàn cầu, Baidu phụ thuộc nhiều vào nền tảng nội dung Baijiahao. Điều này khiến chất lượng tìm kiếm thiếu ổn định và dễ làm “nhiễu” kết quả AI, ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng.

Vì vậy, trong khi tính năng AI Overviews giúp Google gia tăng giá trị, thì với Baidu lại chưa mang lại hiệu quả tương tự.

Diễn biến trái ngược này cho thấy, yếu tố quyết định không nằm ở quy mô đầu tư mà ở khả năng tạo ra lợi nhuận từ vốn bỏ ra. Google vẫn duy trì ROIC trên 30%, trở thành chuẩn tham chiếu cho thị trường.

Hiện tại, xu hướng đầu tư AI tại Mỹ cũng đang thay đổi: tiếp tục đầu tư vào hạ tầng, nhưng đồng thời ưu tiên các doanh nghiệp đã chứng minh được khả năng thương mại hóa AI hiệu quả.

Từ góc nhìn này, thị trường Trung Quốc nhiều khả năng cũng sẽ dần điều chỉnh theo hướng tương tự trong thời gian tới.

Thủy Bùi