Nhận định từ nhà khoa học chính trị Geoffrey Garrett cho rằng Trung Quốc đã chuẩn bị cho rủi ro gián đoạn năng lượng từ rất sớm. Điều này thể hiện rõ qua hệ thống bể chứa khí hóa lỏng khổng lồ tại Diêm Thành – một cảng công nghiệp quan trọng. Tại đây, mỗi bể có thể cung cấp đủ khí đốt cho khoảng 22 triệu dân Bắc Kinh trong hơn hai tháng, với tổng cộng nhiều bể dung tích cực lớn được xây dựng.

Đây là một phần trong chiến lược tích trữ quy mô lớn mà Trung Quốc theo đuổi suốt nhiều năm, không chỉ với khí đốt mà còn với các mặt hàng thiết yếu như lương thực, kim loại và năng lượng, nhằm giảm thiểu rủi ro khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn.

Các kho dự trữ khí đốt, đặc biệt là hệ thống bể chứa trên mặt đất lớn nhất thế giới, đã giúp Trung Quốc giảm đáng kể tác động từ xung đột Trung Đông – yếu tố khiến nhiều quốc gia khác rơi vào tình trạng thiếu hụt năng lượng, nhất là khi tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng.

Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu khí đốt lớn nhất thế giới và có nhu cầu rất cao cho sản xuất công nghiệp, đặc biệt là phân bón và hóa chất. Chính vì vậy, việc đảm bảo an ninh năng lượng luôn được đặt ở vị trí chiến lược.

Trong nhiều năm, lãnh đạo Trung Quốc đã lo ngại sự phụ thuộc vào nguồn cung qua đường biển. Do đó, các chương trình phát triển năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời và xe điện đã được thúc đẩy từ sớm nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Gần đây hơn, Chủ tịch Tập Cận Bình tiếp tục nhấn mạnh việc tăng cường dự trữ năng lượng và nâng cao khả năng tự chủ. Trong một phát biểu năm 2022, ông kêu gọi đẩy mạnh tích trữ than, dầu, khí đốt và phát triển công nghệ lưu trữ năng lượng quy mô lớn.

Song song đó, Trung Quốc đa dạng hóa nguồn cung bằng cách nhập khẩu từ các quốc gia như Úc, Turkmenistan và Nga, đồng thời mở rộng hệ thống đường ống xuyên quốc gia. Nhờ vậy, lượng khí đốt phụ thuộc vào tuyến Hormuz chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng tiêu thụ.

Một điểm đáng chú ý là Trung Quốc chỉ sử dụng khí đốt để sản xuất khoảng 4% điện năng, do đó có thể linh hoạt chuyển sang than đá hoặc năng lượng tái tạo khi cần thiết.

Về công nghệ, do hạn chế về kho chứa tự nhiên dưới lòng đất, Trung Quốc đã chọn hướng đi khác: phát triển hệ thống lưu trữ khí hóa lỏng (LNG) trên mặt đất. Các bể chứa siêu lớn có dung tích khoảng 270.000 m³, vận hành ở nhiệt độ -162°C, cho phép khí nén lỏng và giãn nở gấp hàng trăm lần khi sử dụng.

Những cải tiến kỹ thuật, từ vật liệu hợp kim đặc biệt đến robot hàn tự động, đã giúp Trung Quốc xây dựng số lượng bể chứa LNG lớn nhất thế giới, vượt xa phần còn lại cộng lại.

Ngoài ra, quốc gia này còn tăng mạnh sản lượng khí đốt nội địa nhờ công nghệ khai thác hiện đại như fracking, đồng thời phát triển các quy trình thay thế khí đốt bằng than trong một số ngành công nghiệp.

Một công cụ điều tiết khác là kiểm soát xuất khẩu phân bón – lĩnh vực tiêu thụ nhiều khí đốt. Khi nguồn cung bị đe dọa, Trung Quốc có thể giảm xuất khẩu để ưu tiên nhu cầu trong nước.

Nhờ sự kết hợp giữa tầm nhìn dài hạn, đầu tư công nghệ và chính sách điều tiết linh hoạt, Trung Quốc hiện có vị thế vững vàng hơn nhiều quốc gia trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.

Hà An