Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) sẽ áp dụng từ ngày 1/7 tới đây. Luật đã làm rõ các trường hợp bị coi là trốn thuế như không thực hiện nghĩa vụ khai thuế, không lập hóa đơn, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc cố ý khai sai đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Các hành vi trốn thuế được quy định cụ thể tại Điều 45, Mục I, Chương VIII của Luật, liên quan đến xử lý vi phạm hành chính trong quản lý thuế và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.
Theo Luật Quản lý thuế 2025, 10 hành vi bị coi là trốn thuế bao gồm:
Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn theo quy định, dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn;
Không ghi chép, không phản ánh trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế;
Không lập hóa đơn, không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định; hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán nhằm kê khai thuế;
Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp; hoặc sử dụng không đúng quy định hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế, làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn hoặc không phải nộp;
Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn hoặc không phải nộp;
Khai sai so với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng việc nộp đủ số tiền thuế theo quy định;
Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế;
Sử dụng hàng hóa thuộc diện không chịu thuế, miễn thuế hoặc xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan thuế;
Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian đã thông báo ngừng hoặc tạm ngừng kinh doanh nhưng không thông báo lại với cơ quan quản lý thuế.
Luật Quản lý thuế 2025 cũng nêu rõ một số trường hợp người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà chỉ bị xử phạt về vi phạm thủ tục thuế, gồm:
Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế;
Nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn hoặc hết thời hạn gia hạn nhưng không phát sinh số tiền thuế phải nộp;
Nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn hoặc hết thời hạn gia hạn, có phát sinh số tiền thuế phải nộp nhưng người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế hoặc trước khi lập biên bản về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.
Hiện nay, người nộp thuế có thể chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế thông qua ứng dụng eTax Mobile. Người dùng đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử hoặc mã số thuế cá nhân, sau đó chọn mục “Tra cứu nghĩa vụ thuế”.
Ngoài ra, người nộp thuế cũng có thể truy cập website của Tổng cục Thuế tại gdt.gov.vn, vào mục Dịch vụ công và lựa chọn “Công khai cưỡng chế nợ thuế” để tra cứu các thông báo liên quan.
Khang Nguyễn