Theo báo cáo ngành Thương mại điện tử Việt Nam của SHS, năm 2026 ghi nhận làn sóng tăng phí đồng loạt từ các sàn thương mại điện tử lớn. Tổng chi phí sàn hiện đã tăng từ mức 9%-14% trước đây lên 21,8%-33,8% doanh thu mỗi đơn hàng.

Trong đó, phí xử lý giao dịch tăng từ 3%-4% lên 4,91%-6%; phí hoa hồng cố định tăng từ 2%-5% lên 8,8%-17,8%. Các gói dịch vụ hỗ trợ như Freeship Xtra, Voucher Xtra hay Hoàn Xu cũng tăng lên mức 7%-9%.

Shopee là một trong những sàn điều chỉnh mạnh tay nhất ở nhiều ngành hàng. Nhóm sức khỏe và làm đẹp được nâng phí lên 16%-17%, còn các mặt hàng phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng, kính cường lực tăng lên khoảng 15%.

Trong khi đó, TikTok Shop tăng phí hoa hồng ngành thời trang từ 14,6% lên 16,1%; ngành mẹ và bé tăng từ 14,5% lên 17,8%. Lazada cũng tăng phí xử lý đơn hàng từ 5% lên 6%, đồng thời áp thêm phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 đồng cho mỗi đơn hàng thành công.

Báo cáo cho biết sau khi trừ toàn bộ chi phí sàn, đóng gói, logistics và hoàn trả hàng, biên lợi nhuận thực tế của nhiều shop nhỏ chỉ còn khoảng 5%-8%. Thậm chí, nhiều nhà bán rơi vào tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận ngày càng teo tóp.

Dữ liệu từ SHS cho thấy Shopee và TikTok Shop hiện chiếm khoảng 98% thị phần thương mại điện tử B2C tại Việt Nam, khiến làn sóng tăng phí tác động trực tiếp tới phần lớn người bán trên thị trường.

Bên cạnh áp lực chi phí, cạnh tranh trong ngành cũng ngày càng khốc liệt khi thương mại điện tử Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Riêng quý I/2026, tổng doanh số của bốn sàn bán lẻ trực tuyến gồm Shopee, Lazada, Tiki và TikTok Shop đạt 148,6 nghìn tỷ đồng, tăng 46,6% so với cùng kỳ năm trước. Tổng sản lượng hàng hóa đạt 1.138,6 triệu sản phẩm, tăng 19,76%.

Báo cáo dự báo quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam sẽ tăng từ 27,73 tỷ USD năm 2025 lên 33,57 tỷ USD năm 2026 và có thể chạm mốc 87,36 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 21,08% trong giai đoạn 2026-2031.

Trong bối cảnh các sàn dần chuyển từ chiến lược “đốt tiền” sang tối ưu lợi nhuận, nhiều chính sách trợ giá vận chuyển bị cắt giảm, thay vào đó là tập trung vào livestream, video commerce và tối ưu chuyển đổi đơn hàng.

Áp lực mới cũng đang đẩy nhanh quá trình thanh lọc thị trường. Theo báo cáo, nhiều shop nhỏ lẻ đang phải rời cuộc chơi do chi phí vận hành tăng mạnh. Ngược lại, nhóm gian hàng chính hãng (Shop Mall) ngày càng mở rộng ảnh hưởng. Dù chỉ chiếm khoảng 2,12% tổng số shop hoạt động trên Shopee và TikTok Shop trong năm 2025, nhóm này lại đóng góp tới 32,6% tổng doanh số của hai nền tảng.

Song song đó, Luật Thương mại điện tử 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Quy định mới mở rộng phạm vi quản lý sang mạng xã hội, nền tảng số và các mô hình kinh doanh online mới, đồng thời siết chặt yêu cầu xác thực người bán, quản lý livestream, affiliate và chống hàng giả trên môi trường số.

Linh An