Trong tuyên bố được giới công nghệ đặc biệt chú ý, ông TM Roh – đồng CEO Samsung – cho biết tình trạng thiếu RAM hiện nay mang tính “chưa từng có tiền lệ”, đến mức không doanh nghiệp nào có thể đứng ngoài vòng ảnh hưởng. Theo ông, tác động của cuộc khủng hoảng này không còn giới hạn trong ngành smartphone hay máy tính, mà đã lan sang toàn bộ thị trường thiết bị điện tử tiêu dùng.
Điều khiến giới quan sát lo ngại là phạm vi ảnh hưởng ngày càng rộng. Ông Roh nhấn mạnh, không chỉ điện thoại mà cả TV, máy giặt, tủ lạnh và các thiết bị gia dụng thông minh khác đều phụ thuộc vào bộ nhớ để vận hành các tính năng kết nối và điều khiển. Khi giá RAM leo thang, áp lực chi phí sẽ nhanh chóng được phản ánh vào giá bán cuối cùng.
Theo lãnh đạo Samsung, việc tăng giá một số sản phẩm trong thời gian tới là điều “khó tránh khỏi”. Khi một tập đoàn đang dẫn đầu toàn cầu ở cả mảng TV lẫn đồ gia dụng lên tiếng thừa nhận rủi ro này, điều đó cho thấy khủng hoảng bộ nhớ đã nghiêm trọng hơn rất nhiều so với các dự báo ban đầu.
Nguồn cơn của làn sóng tăng giá xuất phát từ thị trường DRAM. Các hợp đồng DRAM được dự báo sẽ tăng hơn 50% chỉ trong quý I/2026, mức tăng đủ để làm đảo lộn kế hoạch của nhiều nhà sản xuất. Trước biến động mạnh, các ông lớn bộ nhớ như Samsung và SK hynix trở nên thận trọng, hạn chế ký hợp đồng dài hạn và chuyển sang các thỏa thuận ngắn hạn hơn nhằm giảm rủi ro.
Không chỉ giá cả, vấn đề còn nằm ở năng lực cung ứng. Dù nhu cầu bộ nhớ tăng vọt, các nhà sản xuất vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc mở rộng công suất. Ngay cả khi có thêm sản lượng trong ngắn hạn, phần lớn nguồn cung mới cũng sẽ được ưu tiên cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, nơi các trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI đang “khát” DRAM ở quy mô khổng lồ.
Hệ quả là người tiêu dùng phổ thông – những người chỉ muốn mua một chiếc TV mới hay một chiếc tủ lạnh thông minh – có nguy cơ phải đối mặt với giá cao hơn và nguồn hàng kém dồi dào. Trong kỷ nguyên Internet of Things, ngay cả các thiết bị gia dụng truyền thống cũng cần bộ nhớ để vận hành các tính năng thông minh, khiến chúng không thể đứng ngoài cơn bão giá RAM.
Theo Reuters, Samsung cho biết đang phối hợp với các đối tác để xây dựng chiến lược dài hạn nhằm giảm bớt tác động. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, tập đoàn này thừa nhận rất khó tránh việc điều chỉnh giá bán trên nhiều dòng sản phẩm điện tử tiêu dùng.
Đáng chú ý, các nhà phân tích dự báo tình trạng thiếu hụt bộ nhớ có thể kéo dài đến năm 2027, thậm chí lâu hơn. Nguyên nhân chính là nhu cầu DRAM tiếp tục tăng theo từng quý, được thúc đẩy bởi cuộc chạy đua AI toàn cầu. Chừng nào các tập đoàn công nghệ lớn còn đẩy mạnh đầu tư vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI, áp lực lên thị trường bộ nhớ sẽ chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Một nghịch lý đang xuất hiện: trong khi người tiêu dùng phải chấp nhận giá cao hơn và nguồn cung hạn chế, mảng bán dẫn của Samsung lại được dự báo hưởng lợi lớn từ đà tăng giá DRAM. Lợi nhuận từ sản xuất chip có thể bù đắp phần nào khó khăn ở mảng thiết bị tiêu dùng.
Dù vậy, với người mua cuối, thực tế vẫn không thay đổi: từ điện thoại, TV cho tới đồ gia dụng thông minh, chi phí cho hầu hết các thiết bị điện tử nhiều khả năng sẽ còn tăng trong thời gian tới.
Thủy Bùi