Có tiền nhưng không có nghĩa là được sử dụng lãng phí

Tại tọa đàm về tiết kiệm điện mùa cao điểm do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 22/6, ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), cho biết công suất cực đại của hệ thống điện thời gian gần đây đã vượt 58.000 MW, trong khi sản lượng điện có những ngày đạt trên 1 tỷ kWh.

Theo ông Dũng, mức tiêu thụ này phản ánh đà tăng trưởng mạnh của nền kinh tế và nhu cầu điện chắc chắn sẽ còn tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, ngành điện cũng đang đối mặt với nhiều rủi ro và thách thức.

“Chúng ta đã chứng kiến những biến động rất mạnh về giá điện, than, dầu và khí. Khi chuỗi cung ứng bị đứt gãy, chi phí năng lượng có thể tăng từ 15-20%, thậm chí cao hơn”, ông Dũng cho biết.

Ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh, nhận định nhóm hộ gia đình hiện chiếm khoảng 30% nhu cầu tiêu thụ điện nhưng nhận thức về sử dụng điện vẫn còn nhiều hạn chế.

Theo ông, không ít người có suy nghĩ: “Tôi có tiền thì tại sao không được dùng nhiều? Tôi trả được thì tại sao không được dùng nhiều?”, từ đó hình thành tâm lý có quyền sử dụng lãng phí.

Ông Sơn cho rằng ở một mức độ nhất định, chi phí điện năng là hợp lý. Tuy nhiên, khi nhu cầu vượt quá một ngưỡng công suất nhất định, hệ thống phải huy động thêm các nguồn phát có chi phí cao hơn, kéo theo nhu cầu đầu tư lớn hơn cho toàn hệ thống.

Trong khi đó, người sử dụng điện lãng phí hiện chưa phải gánh đầy đủ tác động mà hành vi này gây ra do giá bán lẻ điện vẫn được kiểm soát, còn tồn tại cơ chế bù chéo và chưa phản ánh đầy đủ chi phí công suất.

“Rất khó giải thích” vì sao dùng điện nhiều lại đắt

Một vấn đề khác được ông Hà Đăng Sơn đề cập là quan niệm phổ biến rằng sử dụng càng nhiều thì chi phí phải càng rẻ.

Do đó, nhiều người thắc mắc vì sao hàng hóa thông thường dùng nhiều sẽ có giá thấp hơn, còn điện lại ngược lại.

Theo vị chuyên gia, đây là điều rất khó giải thích đối với người tiêu dùng thông thường bởi họ khó hình dung được đặc thù của việc cung ứng điện cũng như giá trị của từng kWh điện tiết kiệm được đối với toàn hệ thống.

Về phía doanh nghiệp, Phó Tổng Giám đốc EVN Ngô Sơn Hải cho biết Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã triển khai nhiều công cụ hỗ trợ và tư vấn sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Đối với mùa nắng nóng, điều hòa là thiết bị tiêu thụ nhiều điện nhất tại nhiều gia đình. Vì vậy, người dân nên cài đặt nhiệt độ khoảng 26 độ C để vừa đảm bảo sự thoải mái vừa tiết kiệm điện.

Ông Hải cũng khuyến nghị cần đóng kín cửa khi sử dụng điều hòa để hạn chế thất thoát hơi lạnh, đồng thời thường xuyên kiểm tra, vệ sinh và bảo dưỡng thiết bị vài lần mỗi năm nhằm duy trì hiệu suất hoạt động tối ưu.

Theo ông, vào mùa hè, thời gian cao điểm tiêu thụ điện thường kéo dài từ khoảng 18h đến 22h hoặc 23h. Điều này không có nghĩa người dân không được sử dụng điện trong khoảng thời gian trên, nhưng nên cân nhắc chuyển các thiết bị không thực sự cần thiết sang khung giờ khác để giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia.

Thủy Bùi