Hàn the bị cấm hoàn toàn trong thực phẩm

Liên quan vụ việc mì tươi chứa hàn the bị phát hiện tại TP.HCM, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng (Viện Dinh dưỡng Việt Nam) khẳng định hàn the là chất đã bị Bộ Y tế cấm tuyệt đối sử dụng trong chế biến thực phẩm. Đây không phải phụ gia được phép và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe con người.

Hàn the (borax) là hợp chất của bo, từng bị lạm dụng trong các sản phẩm như giò chả, bún, bánh phở, mì tươi nhằm tạo độ dai, giòn và kéo dài thời gian bảo quản.

“Dù đã bị cấm từ lâu, hàn the vẫn bị sử dụng trái phép vì giá rẻ, dễ mua và rất khó phát hiện bằng cảm quan. Chất này không mùi, không vị nên người tiêu dùng gần như không thể nhận biết”, PGS Hưng cho biết.

Mì tươi được pha màu, trộn hàn the rồi mang đi hấp. Ảnh: Công an TP.HCM.

Nguy cơ nghiêm trọng nếu ăn phải hàn the

Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh – chuyên gia công nghệ thực phẩm, trước đây hàn the từng xuất hiện trong nhiều loại thực phẩm nhưng đã bị loại bỏ do độc tính cao. Việc sử dụng hàn the có thể gây ngộ độc cấp tính và mạn tính. Khi tích lũy lâu dài trong cơ thể, chất này gây tổn thương gan, thận, hệ tiêu hóa, hệ thần kinh; làm rối loạn chuyển hóa, suy giảm khả năng sinh sản và ảnh hưởng xấu tới sự phát triển của trẻ em.

Do những tác hại trên, hàn the không nằm trong danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng theo Thông tư 24/2019/TT-BYT và Thông tư 17/2023/TT-BYT của Bộ Y tế.

Ở liều cao, hàn the có thể gây buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, xuất huyết tiêu hóa, co giật, hôn mê; trường hợp nặng có thể dẫn tới sốc và tử vong. Trẻ em và phụ nữ mang thai là nhóm đặc biệt nhạy cảm với loại hóa chất này.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân chỉ nên chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tránh những sản phẩm có độ dai, giòn bất thường hoặc để lâu không hỏng – dấu hiệu nghi ngờ có sử dụng phụ gia cấm.

Hồi chuông cảnh báo từ vụ việc 800 tấn mì tươi nhiễm hóa chất

Theo giới chuyên môn, tình trạng lạm dụng hàn the trong thực phẩm tại Việt Nam đã tồn tại nhiều năm và vẫn là vấn đề nhức nhối. Việc quản lý, kiểm soát gặp nhiều khó khăn do hàn the vẫn được bày bán công khai ở các chợ, dễ mua với giá rất rẻ.

Chính vì vậy, công tác giám sát và kiểm nghiệm hàn the trong thực phẩm được đánh giá là yếu tố then chốt để có căn cứ xử lý vi phạm và đánh giá mức độ nguy hại của sản phẩm.

Mới đây, Công an TP.HCM đã khởi tố, bắt tạm giam Vương Lưỡng Toàn (45 tuổi) – chủ hộ kinh doanh Châu Phát – cùng hai người liên quan để điều tra hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Trước đó, ngày 16/12/2025, lực lượng chức năng kiểm tra cơ sở tại phường Phú Thạnh (quận Tân Phú cũ), bắt quả tang việc trộn hàn the, soda và dung dịch silicate vào bột mì để sản xuất mì tươi.

Theo điều tra, đây đều là các hóa chất bị cấm trong chế biến thực phẩm nhưng vẫn bị lạm dụng nhằm tạo độ mềm, dai, giòn và màu sắc bắt mắt cho sợi mì. Chủ cơ sở khai nhận đã sử dụng hàn the trong khoảng 10 năm, riêng 3 năm gần đây đã tiêu thụ hơn 800 tấn mì tươi chứa chất cấm tại nhiều chợ và quán ăn trên địa bàn TP.HCM.

Vụ việc được xem là lời cảnh báo nghiêm trọng về tình trạng sử dụng hóa chất cấm trong thực phẩm, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn của cơ quan chức năng cũng như sự cảnh giác cao độ từ phía người tiêu dùng.

Linh Hải