Trong bối cảnh thị trường DRAM và NAND Flash rơi vào tình trạng khan hiếm kéo dài, nhiều “ông lớn” như HP, Dell, Acer hay Asus được cho là đang tiến hành đánh giá, kiểm định chất lượng chip nhớ từ các nhà cung cấp Trung Quốc – động thái hiếm thấy trước đây trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Theo các hãng thông tấn quốc tế, HP đã khởi động quy trình thử nghiệm sản phẩm của ChangXin Memory Technologies (CXMT), nhà sản xuất DRAM hàng đầu Trung Quốc. Mục tiêu của hãng là xây dựng nguồn cung dự phòng nhằm ứng phó rủi ro thiếu hụt linh kiện, đặc biệt khi thị trường chip nhớ dự báo tiếp tục căng thẳng ít nhất đến giữa năm 2026. Trong kịch bản giá DRAM duy trì ở mức cao, HP có thể cân nhắc nhập chip từ CXMT cho các thị trường ngoài Mỹ.

Dell cũng đang tiến hành các bước kiểm định tương tự đối với DRAM của CXMT, trong bối cảnh chi phí bộ nhớ được dự báo tăng mạnh trong năm 2026. Dù chưa có hợp đồng mua bán chính thức, việc các hãng PC lớn đồng loạt tìm kiếm nguồn cung mới cho thấy áp lực ngày càng lớn từ thị trường.

Nguyên nhân chính đến từ việc các tập đoàn dẫn đầu ngành bán dẫn như Samsung, SK Hynix hay Micron đang ưu tiên phần lớn công suất cho các dòng chip cao cấp phục vụ trí tuệ nhân tạo, cung ứng cho Nvidia, Google hay Amazon. Điều này khiến phân khúc điện tử tiêu dùng phổ thông – vốn nhạy cảm về giá – rơi vào tình trạng thiếu linh kiện trầm trọng.

Trong bối cảnh đó, các nhà sản xuất và đối tác gia công Trung Quốc nổi lên như một lựa chọn thay thế tiềm năng. Acer, nhà sản xuất PC lớn thứ sáu thế giới, những năm gần đây đã tăng cường phụ thuộc vào hệ sinh thái gia công tại Trung Quốc để tối ưu chi phí. Các nguồn tin cho biết hãng sẵn sàng sử dụng chip nhớ nội địa nếu đối tác chủ động thu mua.

Chủ tịch Acer, ông Jason Chen, nhận định rằng chỉ cần các nhà cung cấp Trung Quốc bổ sung thêm công suất, tình trạng thiếu bộ nhớ toàn cầu sẽ sớm được cải thiện. Tương tự, Asus cũng đã yêu cầu các đối tác Trung Quốc hỗ trợ tìm kiếm nguồn chip nhớ cho một số dự án laptop mới, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cách quản trị chuỗi cung ứng.

Trước đây, các hãng PC thường kiểm soát chặt chẽ việc mua sắm linh kiện cốt lõi như CPU, RAM hay màn hình. Tuy nhiên, trong bối cảnh thiếu hụt kéo dài, họ đang trao thêm quyền cho các đối tác gia công để tận dụng mạng lưới liên kết nội địa tại Trung Quốc.

Dẫu vậy, các chuyên gia lưu ý rằng việc lựa chọn và phê duyệt nhà cung cấp mới thường mất ít nhất hai quý. Bên cạnh đó, phần lớn công suất của các hãng chip Trung Quốc có thể phải ưu tiên cho các khách hàng lớn trong nước như Huawei hay Lenovo, khiến lượng hàng dành cho các hãng quốc tế không quá dồi dào.

Dù còn nhiều thách thức, tầm ảnh hưởng của bán dẫn Trung Quốc đang ngày càng rõ nét. Chip nhớ của CXMT đã xuất hiện trong sản phẩm của Huawei, Xiaomi, Oppo, Vivo và các dịch vụ đám mây của ByteDance, Alibaba Cloud. Ở mảng lưu trữ, YMTC đã vươn lên nắm giữ thị phần NAND Flash đáng kể, đồng thời mở rộng ra thị trường quốc tế với thương hiệu SSD ZhiTai tại Đông Nam Á.

Theo dữ liệu Counterpoint, đến năm 2025, CXMT chiếm khoảng 5% thị phần DRAM toàn cầu, trong khi YMTC nắm khoảng 10% thị trường NAND. Nếu xét theo công suất wafer, cả hai doanh nghiệp đều đã vượt mốc 10% thị phần thế giới.

Việc các hãng PC hàng đầu cân nhắc chip nhớ Trung Quốc không chỉ là giải pháp tạm thời trước cơn khát linh kiện, mà còn phản ánh những kết quả cụ thể từ chiến lược nội địa hóa bán dẫn của Bắc Kinh, qua đó từng bước tái định hình trật tự chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Khang Nguyễn