Theo Globe and Mail, đây là lần đầu sau hơn 100 năm Ottawa cân nhắc một giả định như vậy trong các tài liệu hoạch định quốc phòng. Kịch bản không bao gồm phương án ban hành nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với người dân, nhưng thừa nhận sự chênh lệch rất lớn về sức mạnh quân sự giữa Canada và Mỹ.
Thủ tướng Canada Mark Carney nhận định trật tự thế giới đang xuất hiện những “vết rạn nứt”, đặc biệt sau các tuyên bố gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến việc kiểm soát đảo Greenland của Đan Mạch.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho rằng "trật tự thế giới có sự rạn nứt" sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đòi kiểm soát hoàn toàn đảo Greenland của Đan Mạch. Ảnh: Anadolu
Các tướng lĩnh Canada cho rằng trong trường hợp xấu nhất, nước này sẽ buộc phải áp dụng chiến tranh phi đối xứng, với các hoạt động mang tính du kích như những đòn tập kích nhỏ, đánh nhanh rút gọn nhằm làm suy yếu đối phương.
Tài liệu cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của thiết bị bay không người lái (drone) trong việc gây tổn thất cho lực lượng chiếm đóng, rút kinh nghiệm từ xung đột Nga – Ukraine. Dù vậy, kịch bản khẳng định khả năng Mỹ dùng vũ lực tấn công Canada là “cực kỳ thấp”.
Việc Ottawa phải tính đến một phương án được coi là “100 năm mới có một” xuất phát từ những phát biểu lặp lại của Tổng thống Donald Trump về mong muốn Canada trở thành một phần của Mỹ. Ông từng đùa gọi cựu Thủ tướng Justin Trudeau là “thống đốc bang Canada” và ví quốc gia láng giềng như “bang thứ 51 của nước Mỹ”.
Trước đó, Canada cũng từng chịu mức thuế 35% do Washington áp đặt vào tháng 8 năm ngoái, sau đó mới được điều chỉnh giảm có điều kiện. NBC News gần đây cho biết ông Trump vẫn bị cho là có “sự ám ảnh” với ý tưởng sáp nhập Canada.
Thủ tướng Canada Mark Carney và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ảnh: Telegraph
Về tương quan lực lượng, quân đội Canada hiện có khoảng 71.500 binh sĩ chính quy và 30.000 quân dự bị, thấp hơn rất nhiều so với lực lượng vũ trang Mỹ với khoảng 2,8 triệu quân. Ottawa nhận định lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ, với khoảng 186.000 quân tại ngũ và hơn 40.000 quân dự bị, có thể đóng vai trò chủ công nếu xảy ra xung đột.
Để bù đắp sự thiếu hụt nhân lực, Đại tướng Jennie Carignan, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Canada, đã công bố kế hoạch xây dựng lực lượng dự bị tình nguyện lên tới 400.000 người. Một nguồn tin quốc phòng cấp cao cho biết Canada có thể chỉ có tối đa ba tháng để chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ và trên biển, với dấu hiệu sớm nhất là việc Mỹ tăng cường và tập kết lực lượng.
Trong kịch bản bị tấn công, Canada dự kiến sẽ kêu gọi sự hỗ trợ từ các đồng minh như Anh và Pháp. Tại Diễn đàn Davos ở Thụy Sĩ ngày 20-1, Thủ tướng Carney đã nồng nhiệt chào đón Tổng thống Pháp Emmanuel Macron như một cử chỉ thể hiện sự đoàn kết giữa hai nước.
Cùng bối cảnh căng thẳng, Greenland cũng bắt đầu tính đến các phương án dự phòng. Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen cho rằng xung đột quân sự “có thể không xảy ra nhưng không thể loại trừ”, đồng thời cho biết chính quyền sẽ thành lập tổ công tác hỗ trợ người dân chuẩn bị cho các kịch bản gián đoạn đời sống, bao gồm khuyến nghị mỗi hộ gia đình dự trữ đủ lương thực cho ít nhất 5 ngày.
Khang Nguyễn