Theo dõi từng chậu lan suốt ngày đêm
Những ngày này, anh Phạm Văn Huy – chủ một cửa hàng hoa lan tại phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh – gần như không có trọn vẹn một ngày nghỉ. Thời điểm cận Tết, anh ăn ngủ luôn tại cửa hàng: ban ngày tiếp khách, giao dịch, ban đêm theo dõi nhiệt độ, độ ẩm để giữ hoa ổn định.
“Đây là giai đoạn sinh tử của cả năm. Tôi đầu tư vụ lan Tết này khoảng 1 tỷ đồng, vốn lớn nên ngày nào cũng nơm nớp lo. Chỉ cần sức mua chậm lại là áp lực ngay”, anh Huy chia sẻ.
Theo anh, Tết là mùa làm ăn quan trọng nhất của nghề buôn lan. Doanh thu có thể bằng vài tháng cộng lại, nhưng rủi ro cũng cao hơn rất nhiều. Thời tiết bất lợi hay thị trường trầm lắng đều có thể khiến người bán chịu thiệt hại lớn.
Đổ tiền tỷ cho vụ lan Tết
Anh Hoàng Văn Đức, một người buôn lan lâu năm ở phường Bắc Giang, cho biết năm nay anh nhập một container lan trị giá hàng tỷ đồng để phục vụ thị trường Tết, chưa kể chi phí thuê nhân công.
Trước đây kinh doanh tại Hà Nội, khoảng 3 năm trở lại đây anh Đức về Bắc Ninh mở cửa hàng. Để có lan đẹp bán Tết, anh phải nhập hàng từ Đà Lạt – nơi có nguồn lan chất lượng, ổn định. Riêng tiền mua lan cho vụ Tết đã là một khoản đầu tư rất lớn.
Không chỉ hoa, phần đế và thế cắm cũng quyết định giá trị mỗi chậu lan. Từ tháng 10, anh Đức đã lặn lội lên các chợ gần khu vực cửa khẩu giáp Lào để tìm mua những khúc gỗ có hình dáng độc lạ, phù hợp cắm lan.
“Đi xa, tốn kém nhưng mới chọn được gỗ ưng ý. Những chi tiết này giúp chậu lan khác biệt và có giá trị cao hơn khi bán ra”, anh Đức nói.
Chi phí nhân công và nỗi lo thường trực
Một khoản chi khiến anh Đức “đứng ngồi không yên” mỗi mùa Tết là tiền thuê thợ cắm lan. Vào cao điểm, anh phải thuê 10-15 thợ lành nghề từ nhiều địa phương như Hải Phòng, Lào Cai, Phú Thọ… làm việc liên tục.
Tiền công thợ cắm lan dịp Tết không hề rẻ. Trung bình mỗi thợ được trả vài triệu đồng/ngày, riêng những ngày cao điểm, thợ giỏi có thể nhận gần 10 triệu đồng/ngày.
“Nghề này đòi hỏi tay nghề và thẩm mỹ cao. Trả công cao nhưng phải chấp nhận, vì chậu lan đẹp hay không quyết định khả năng bán được hàng”, anh Đức chia sẻ.
Hoa lan cũng là loại hoa “khó tính”, cần điều kiện bảo quản nghiêm ngặt. Cửa hàng rộng hàng trăm mét vuông được che chắn kín, lắp nhiều quạt công nghiệp để điều tiết không khí, nhất là trong những ngày mưa ẩm hay rét buốt. Nhiều đêm lạnh, anh Đức vẫn ngủ lại cửa hàng để trông hoa.
“Hàng tỷ đồng nằm ở đây, chỉ cần sơ suất nhỏ là thiệt hại lớn, nên không thể lơ là”, anh nói.
Khách quen quyết định thành bại
Theo anh Đức, buôn lan Tết không dành cho người mới vào nghề. Muốn trụ được phải có mối quan hệ rộng và tệp khách hàng ổn định, đặc biệt là các cơ quan, doanh nghiệp – nhóm khách thường mua những chậu lan lớn, giá trị cao từ 50–60 triệu đồng để trưng bày hoặc biếu tặng.
Trong khi đó, khách lẻ mua chơi Tết chủ yếu chọn các chậu lan giá mềm hơn, khoảng 5–7 triệu đồng, phù hợp túi tiền.
Chị Nguyễn Thị Kim Tuyến – chủ một cửa hàng hoa lan lớn trên đường Lê Lợi, phường Bắc Giang – cho biết năm nay chị đầu tư khoảng 700–800 triệu đồng vốn cho vụ lan Tết. Theo chị, thời tiết rét khá thuận lợi cho lan phát triển, thị trường cũng khởi động sớm hơn năm ngoái khoảng nửa tháng.
Hiện sức mua vẫn ổn định, chưa có biến động lớn. Những chậu lan giá 5–10 triệu đồng đang được nhiều khách lựa chọn, còn cao điểm thường rơi vào từ sau ngày 15 tháng Chạp.
“Vẫn còn lo lắng, nhưng nếu thị trường giữ được nhịp như hiện tại, vụ lan Tết năm nay hy vọng sẽ có kết quả tốt hơn, để anh em buôn lan bớt cảm giác ngồi trên đống lửa suốt mấy tuần qua”, chị Tuyến nói.
Linh Hải