Theo nhiều nhà quản lý quỹ lớn, quyết định bất ngờ của Bộ Tài chính Mỹ trong tuần trước về việc “ít nhất tăng gấp đôi” quy mô mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài đang đặt ra những câu hỏi về sự nhất quán trong điều hành chính sách. Động thái này cũng làm dấy lên lo ngại rằng nỗ lực ổn định thị trường trái phiếu có thể vô tình làm suy yếu cuộc chiến chống lạm phát của Fed.

Bộ Tài chính đưa ra quyết định trên sau khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài tăng lên mức cao nhất trong 19 năm. Trước diễn biến này, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã phải can thiệp nhằm hỗ trợ thị trường trái phiếu có quy mô khoảng 32.000 tỷ USD.

Tuy nhiên, giới đầu tư cho rằng biện pháp trên lại khiến Chủ tịch Fed Kevin Warsh rơi vào thế khó khi ông chuẩn bị có bài phát biểu quan trọng tại hội nghị kinh tế Jackson Hole ở Kansas City vào cuối tuần.

Greg Peters, Đồng giám đốc đầu tư của PGIM Credit, bày tỏ quan điểm không đồng tình với cách xử lý của Bộ Tài chính.

“Tôi có cái nhìn rất tiêu cực về lập luận cũng như việc can thiệp này. Đây là một chiến lược tự giới hạn và tự phản tác dụng. Thị trường đang chờ đợi điều gì đó từ Warsh, nhưng tôi cũng không chắc ông ấy có thể làm gì trong hoàn cảnh hiện nay”, ông nói.

Lisa Shalett, Giám đốc đầu tư của Morgan Stanley Wealth Management, cũng lên tiếng phản đối việc Bộ Tài chính can thiệp vào thị trường trái phiếu chỉ vì lợi suất tăng cao.

Theo bà, nếu Washington tiếp tục tìm cách kiểm soát lợi suất trên thị trường trái phiếu lớn nhất thế giới, động thái này có thể được hiểu là dấu hiệu cho thấy chính phủ Mỹ đang lo ngại về khả năng duy trì ổn định của nợ công.

Điều này khiến áp lực đối với ông Warsh càng lớn. Bên cạnh việc trấn an nhà đầu tư trước những rủi ro kinh tế liên quan đến cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, Chủ tịch Fed còn phải làm rõ những điều kiện có thể khiến ngân hàng trung ương tăng lãi suất nhằm đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2%.

Lạm phát tại Mỹ hiện ở mức 3,7%, gần gấp đôi mục tiêu mà Fed đề ra.

Trái ngược với định hướng thắt chặt tiền tệ, chương trình mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính nhằm giảm chi phí vay dài hạn. Nếu đạt hiệu quả, lợi suất trái phiếu sẽ giảm, qua đó kéo lãi suất vay mua nhà và nhiều khoản vay khác đi xuống, đồng thời hỗ trợ hoạt động kinh tế.

Tuy nhiên, một nền kinh tế được thúc đẩy bởi điều kiện tài chính nới lỏng lại đi ngược với hướng đi mà nhiều quan chức Fed đang cân nhắc trong bối cảnh ngày càng có nhiều ý kiến ủng hộ tăng lãi suất.

Krishna Guha, Phó Chủ tịch Evercore ISI, cho rằng động thái từ Bộ Tài chính không chỉ khiến thị trường lo lắng mà còn có khả năng tạo ra những tranh luận trong nội bộ Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).

Đáng chú ý, ông Warsh và Scott Bessent vốn có mối quan hệ khá thân thiết. Cả hai từng được xem là học trò của tỷ phú quỹ đầu cơ Stanley Druckenmiller và thường xuyên trao đổi với nhau.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng mục tiêu của Fed và Bộ Tài chính đang ngày càng có sự khác biệt.

Ngay cả Stanley Druckenmiller trong tuần này cũng đánh giá kế hoạch mở rộng chương trình mua lại trái phiếu là một “sai lầm”.

Theo ông, hoạt động này đã vượt khỏi phạm vi quản lý thanh khoản thông thường để trở thành nỗ lực tác động trực tiếp đến giá trái phiếu. Ông cho rằng đây là vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều so với con số 4 tỷ USD được công bố.

Trên thực tế, chương trình mua lại trái phiếu cho đến nay vẫn chưa đạt hiệu quả rõ rệt khi lợi suất chưa giảm đáng kể.

Nếu chương trình phát huy tác dụng, điều kiện tài chính sẽ được nới lỏng thông qua việc giảm lãi suất vay trên thị trường. Điều này có thể khiến hoạt động kinh tế nóng lên vào đúng thời điểm Fed đang muốn kiềm chế lạm phát.

Sự khác biệt trong cách tiếp cận càng rõ ràng khi Bessent gần đây cho rằng lợi suất trái phiếu Mỹ ở mức cao không phản ánh chính xác các yếu tố nền tảng của nền kinh tế.

Trong khi đó, ông Warsh nhiều lần nhấn mạnh nhà đầu tư nên căn cứ vào dữ liệu kinh tế và tín hiệu từ giá cả thị trường, thay vì chờ Fed đưa ra tín hiệu trước về hướng đi của lãi suất.

Tháng trước, ông từng nhận định lợi suất trái phiếu tăng là phản ánh phù hợp với những thay đổi của nền kinh tế, đồng thời cho rằng Fed không nên can thiệp để làm sai lệch tín hiệu từ thị trường.

Krishna Guha nhận định: “Quan điểm cốt lõi của Warsh rất khó dung hòa với những gì Bộ Tài chính đang làm. Nếu Bộ trưởng Tài chính vừa nói giá trên thị trường là sai, vừa trực tiếp can thiệp vào thị trường trái phiếu, thì Warsh sẽ rất khó thuyết phục rằng Fed muốn để thị trường tự hình thành tín hiệu giá.”

Theo giới quan sát, bài phát biểu tại Jackson Hole sẽ là dịp để ông Warsh trình bày rõ hơn chiến lược truyền thông mới, đồng thời khẳng định Fed vẫn quyết tâm đưa lạm phát trở lại mục tiêu sau hơn 5 năm liên tục ở trên mức 2%.

Scott Barnard, nhà quản lý danh mục trái phiếu của Westwood, cho rằng việc ông Warsh từ bỏ chính sách “định hướng kỳ vọng”, trong khi Bộ Tài chính lại tìm cách kìm hãm lợi suất, đang tạo ra cảm giác hai cơ quan này theo đuổi hai hướng chính sách khác nhau.

Phúc Hồng