Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, trong tháng 7, kim ngạch xuất khẩu phương tiện vận tải và phụ tùng của Việt Nam đạt hơn 1,8 tỷ USD, tăng 5,3% so với tháng trước.

Lũy kế 7 tháng đầu năm, nhóm hàng này mang về hơn 11,6 tỷ USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Xét theo thị trường, Mỹ tiếp tục là khách hàng lớn nhất, với kim ngạch hơn 2,4 tỷ USD, chiếm khoảng 21% tổng kim ngạch và tăng 20% so với cùng kỳ năm trước.

Nhật Bản đứng thứ hai, đạt hơn 1,9 tỷ USD, tăng 6%, chiếm 17% thị phần. Hàn Quốc xếp thứ ba với hơn 1,1 tỷ USD, tăng 10%, tương đương 10% thị phần.

Việc xuất khẩu sang cả ba thị trường lớn cùng tăng trưởng cho thấy nhu cầu đối với phương tiện vận tải và phụ tùng sản xuất tại Việt Nam đang có xu hướng tích cực.

Linh kiện ô tô mở ra dư địa lớn

Triển vọng xuất khẩu của nhóm phương tiện vận tải và phụ tùng, đặc biệt là linh kiện ô tô, được đánh giá còn nhiều tiềm năng khi năng lực sản xuất trong nước ngày càng được cải thiện.

Theo Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, linh kiện và phụ tùng ô tô được dự báo tiếp tục là một trong những nhóm sản phẩm có giá trị xuất khẩu cao của Việt Nam.

Số liệu của Cục Hải quan cho thấy xuất khẩu phụ tùng ô tô đã duy trì mức tăng trưởng hai con số trong nhiều năm, từng bước hình thành xu hướng phát triển ổn định hơn.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp trong nước đang dần chuyển từ mô hình gia công đơn thuần sang đáp ứng các đơn hàng sản xuất quy mô lớn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hiện Việt Nam có khoảng 2.000 doanh nghiệp sản xuất linh kiện, tạo việc làm cho hơn 600.000 lao động. Trong số này, khoảng 300 doanh nghiệp đã tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với các doanh nghiệp Nhật Bản, tỷ lệ thu mua linh kiện tại Việt Nam cũng tăng từ 28% lên 37% trong vòng 10 năm.

Một điểm đáng chú ý khác là giá trị xuất khẩu linh kiện ô tô của Việt Nam thông thường cao gấp 1,5 – 2 lần giá trị nhập khẩu.

Việt Nam chủ yếu nhập khẩu một số máy móc và linh kiện độc quyền có giá trị cao như động cơ, hộp số, khung sườn, sơn... Đây đều là những bộ phận quan trọng trong quá trình sản xuất ô tô.

Cần tăng liên kết để tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng

Dù triển vọng tích cực, các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp Việt Nam vẫn cần tăng cường liên kết với nhau và kết nối với các tập đoàn lớn trên thế giới để mở rộng thị trường, nâng cao năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) cũng được xem là lợi thế quan trọng để doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu.

Theo Cục Công nghiệp, để thúc đẩy xuất khẩu linh kiện, phụ tùng ô tô, cần tiếp tục có những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nói chung và ngành ô tô nói riêng.

Trọng tâm là giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực để đầu tư đổi mới công nghệ, tiêu chuẩn hóa sản phẩm, đồng thời tập trung phát triển những sản phẩm có lợi thế và đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Về dài hạn, Bộ Công Thương định hướng phát triển ngành ô tô theo hướng tập trung vào xe điện, xe hybrid, phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo và nhiên liệu xanh.

Theo hoạch định, kim ngạch xuất khẩu phương tiện vận tải và phụ tùng của Việt Nam được đặt mục tiêu đạt khoảng 14 tỷ USD vào năm 2030 và tăng lên 36 tỷ USD vào năm 2045.

Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng hiện nay, đồng thời nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và năng lực sản xuất linh kiện, ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam có thêm cơ hội trở thành một mắt xích quan trọng hơn trong chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu.

Hà An