Việt Nam trước cơ hội bứt phá dài hạn: Doanh nghiệp châu Âu đặt cược vào “chu kỳ vàng” tăng trưởng

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố báo cáo BCI quý cuối cùng của năm 2025 với nhiều tín hiệu tích cực vượt kỳ vọng. Sau gần một thập kỷ chịu tác động bởi đứt gãy chuỗi cung ứng và đại dịch, chỉ số BCI đã tăng mạnh lên 80 điểm. Đây không chỉ là mức cao nhất trong 7 năm mà còn vượt cả giai đoạn trước khi xuất hiện các biện pháp thuế quan và trước đại dịch Covid-19.

Theo dữ liệu do DXL Research and Consulting thực hiện, tâm lý doanh nghiệp đã chuyển rõ rệt từ trạng thái thăm dò sang tăng trưởng chủ động. Có 65% doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại là tích cực.

Đáng chú ý, tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với mức kỳ vọng 56% mà chính các doanh nghiệp dự báo trong quý III. Điều đó cho thấy hiệu quả hoạt động thực tế của khối doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đang vượt lên trên những dự tính thận trọng trước đó.

Bình luận về kết quả này, ông Bruno Jaspaert – Chủ tịch EuroCham – cho rằng chỉ số BCI mới nhất đã phản ánh đúng những gì cộng đồng doanh nghiệp cảm nhận trong thực tế. Việc chạm mốc 80 điểm cho thấy niềm tin hiện nay được xây dựng trên các kết quả cụ thể như nhà máy vận hành ổn định, đơn hàng quay trở lại và dòng vốn đầu tư được giải ngân. Theo ông, Việt Nam đang chứng kiến một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc, dần trở thành động lực tăng trưởng mới và có tiềm năng vươn lên nhóm 3 nền kinh tế hàng đầu ASEAN.

Đà lạc quan của khối doanh nghiệp nước ngoài cũng song hành với sự phục hồi mạnh của kinh tế vĩ mô Việt Nam, khi tăng trưởng GDP quý IV/2025 đạt 8,46% – mức cao nhất kể từ năm 2007.

Kỳ vọng trung hạn và sự phân hóa “sức khỏe” doanh nghiệp

Điểm nhấn quan trọng trong báo cáo lần này là triển vọng trung hạn. Có tới 88% doanh nghiệp tham gia khảo sát tỏ ra lạc quan về môi trường kinh doanh tại Việt Nam giai đoạn 2026–2030, trong đó 31% đánh giá ở mức “rất lạc quan”.

Theo ông Bruno Jaspaert, con số 88% không đơn thuần mang tính biểu tượng mà phản ánh cách nhìn mang tính lý trí của các nhà đầu tư châu Âu. Trong vòng 5–7 năm tới, nếu Việt Nam đi đúng chiến lược, nền kinh tế có thể bước vào một giai đoạn tăng trưởng và chuyển đổi mạnh mẽ mang tính bước ngoặt.

Niềm tin này được củng cố bởi kết quả kinh doanh thực tế: 60% doanh nghiệp cho biết năm 2025 tốt hơn năm 2024 và 82% kỳ vọng xu hướng tích cực sẽ tiếp diễn trong năm 2026. Bên cạnh đó, 87% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn cho các đối tác quốc tế.

Dù vậy, bức tranh không hoàn toàn đồng đều. Báo cáo cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các tập đoàn đa quốc gia (MNCs) và nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu, đặc biệt liên quan đến chính sách thuế của Mỹ, 42% doanh nghiệp cho biết chịu tác động tiêu cực. Các tập đoàn lớn có lợi thế về nguồn lực và quy mô để củng cố chiến lược dài hạn, trong khi SMEs dễ bị tổn thương hơn và buộc phải ưu tiên mục tiêu ngắn hạn.

Thủ tục hành chính hạ nhiệt nhưng vẫn là rào cản lớn

Dù mức độ lạc quan gia tăng, thủ tục hành chính vẫn là mối lo lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp, được 53% doanh nghiệp nhắc tới. Tuy nhiên, tỷ lệ này đã giảm 12 điểm phần trăm so với quý trước, cho thấy các nỗ lực cải cách đang bắt đầu phát huy tác dụng.

Những sáng kiến như Nghị quyết 68 hay triển khai định danh điện tử VNeID bước đầu được đánh giá tích cực, dù khâu thực thi vẫn còn độ trễ. Khoảng 25% doanh nghiệp ghi nhận sự cải thiện trong môi trường vận hành, song phần lớn vẫn kỳ vọng tính nhất quán và tốc độ triển khai cao hơn.

Bước sang năm 2026, ưu tiên chiến lược của doanh nghiệp châu Âu tập trung vào mở rộng kinh doanh và đa dạng hóa đầu tư (50%), tiếp đến là giữ chân nhân sự chất lượng cao (45%) và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, AI (41%). Dữ liệu BCI quý IV/2025 cho thấy, dù vẫn tồn tại rào cản hành chính và biến động toàn cầu, nền tảng kinh tế của Việt Nam đủ vững để hấp thụ cú sốc và duy trì vai trò quan trọng trong chiến lược tăng trưởng dài hạn của dòng vốn châu Âu.

Khang Nguyễn