Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 98 để triển khai Nghị quyết 265 của Quốc hội, cho phép tách phần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam thành các dự án riêng biệt.

Theo nội dung này, toàn bộ dự án được phân thành 17 dự án độc lập. Đồng thời, người có thẩm quyền quyết định đầu tư còn được phép tiếp tục chia nhỏ thành các dự án thành phần hoặc các dự án độc lập khác khi cần thiết.

Điểm đáng chú ý là cơ chế mới cho phép bỏ qua bước phê duyệt chủ trương đầu tư như thông lệ. Thay vào đó, các khâu lập, thẩm định, quyết định đầu tư và xây dựng khu tái định cư sẽ dựa trên thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Về trình tự, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật sẽ được triển khai sau khi chủ đầu tư hoàn tất bàn giao hồ sơ và xác định mốc giải phóng mặt bằng ngoài thực địa cho địa phương cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Sau đó, các nội dung này sẽ được cập nhật, tổng hợp và phê duyệt trong tổng thể dự án, với nguồn vốn từ ngân sách trung ương và địa phương theo kế hoạch hàng năm.

Song song, người quyết định đầu tư được áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu như chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế cho các gói cung cấp hàng hóa, tư vấn, xây lắp, cũng như các hợp đồng tổng thầu như EPC, EC, EP hoặc chìa khóa trao tay. Quy trình vẫn tuân thủ quy định pháp luật về đấu thầu hiện hành.

Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để chỉ đạo thiết kế tuyến theo hướng thẳng nhất có thể, đảm bảo chính xác về kỹ thuật và phù hợp điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn. Mục tiêu là hạn chế điều chỉnh sau khi giải phóng mặt bằng nhằm tránh phát sinh chi phí.

Ngoài ra, các cơ chế đặc thù sẽ tiếp tục được theo dõi, kiểm soát chặt chẽ trong quá trình triển khai; kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, đảm bảo phù hợp thực tiễn, ngăn ngừa sai phạm và lãng phí.

Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam đã được Quốc hội thông qua chủ trương với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD), chiều dài 1.541 km. Tuyến kéo dài từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) đến ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh, thành sau sáp nhập, thiết kế vận tốc 350 km/h. Toàn tuyến dự kiến có 23 ga, gồm 5 ga hàng hóa.

Linh An