VCBS dự báo trong nửa đầu năm 2026, lãi suất huy động toàn hệ thống có thể tăng khoảng 0,3-0,5 điểm %, xuất phát từ nhu cầu chuẩn bị nguồn vốn phục vụ tín dụng cho hoạt động sản xuất – kinh doanh, cũng như chênh lệch lớn giữa tăng trưởng tín dụng và huy động sau giai đoạn tín dụng tăng cao trong năm 2025. Áp lực này đặc biệt rõ tại các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa và nhỏ.

Bước sang nửa cuối năm 2026, mặt bằng lãi suất huy động được nhận định có thể tăng thêm khoảng 0,4-0,5 điểm %, đồng thời sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng sẽ ngày càng rõ nét.

Đối với khối ngân hàng quốc doanh, nhiều đơn vị đã chủ động điều chỉnh tăng lãi suất huy động 0,3-0,6 điểm % từ tháng 12-2025 nhằm chuẩn bị thanh khoản cho giai đoạn cuối năm 2025 và năm 2026 khi Thông tư 26 hết hiệu lực. Tuy nhiên, VCBS kỳ vọng lãi suất huy động của nhóm này sẽ cơ bản ổn định trong năm 2026, phù hợp với định hướng hỗ trợ nền kinh tế của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Nhờ lợi thế về nguồn tiền gửi ổn định và vị thế trên thị trường trái phiếu, áp lực thanh khoản và chi phí vốn của nhóm ngân hàng quốc doanh được đánh giá là không quá lớn.

Ngược lại, các ngân hàng tư nhân có thể chịu sức ép tăng lãi suất huy động cao hơn để thúc đẩy tín dụng. Áp lực này tập trung ở những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi khách hàng, cơ cấu vốn kém linh hoạt; các ngân hàng có tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tăng nhanh, buộc phải đẩy mạnh huy động vốn kỳ hạn dài; cũng như các ngân hàng nhỏ phụ thuộc lớn vào nguồn vốn ngắn hạn và thị trường liên ngân hàng. Trong khi đó, các ngân hàng có tỷ lệ CASA cao, khả năng đa dạng hóa nguồn vốn tốt và tiếp cận được các khoản vay hợp vốn quốc tế sẽ chịu áp lực nhẹ hơn.

Về lãi suất cho vay, VCBS dự báo mặt bằng chung trong năm 2026 vẫn ở mức thấp nhưng có thể tăng nhẹ khoảng 0,5-0,7 điểm % so với năm trước, kèm theo sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng.

Động lực chính đến từ xu hướng gia tăng cho vay khách hàng cá nhân – phân khúc có lãi suất cao hơn so với cho vay doanh nghiệp, đặc biệt là các khoản vay mua nhà với kỳ hạn dài, qua đó kéo lãi suất cho vay bình quân của toàn hệ thống đi lên.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) của các ngân hàng đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018, cùng áp lực chi phí vốn gia tăng, nhiều ngân hàng, nhất là các ngân hàng tư nhân quy mô vừa, có thể phải điều chỉnh tăng lãi suất cho vay để bù đắp chi phí và duy trì lợi nhuận.

Riêng nhóm ngân hàng quốc doanh được kỳ vọng tiếp tục xu hướng giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ khách hàng theo định hướng của Chính phủ, với khả năng lãi suất cho vay mới giảm thêm khoảng 0,2-0,3 điểm % trong năm 2026. Trong khi đó, tại các ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mới có thể tăng từ 0,3-1 điểm % tùy theo ngành nghề và phân khúc khách hàng.

Khang Nguyễn