Tại Triển lãm Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC 2026) diễn ra ở Thượng Hải, mối quan tâm của giới công nghệ đã thay đổi rõ rệt. Thay vì đặt câu hỏi robot có thể nhảy múa hay pha cà phê hay không, các doanh nghiệp tập trung đánh giá khả năng làm việc liên tục, độ ổn định và tỷ lệ xảy ra lỗi trong quá trình vận hành.
Thị trường robot được dự báo tăng trưởng mạnh
Theo Báo cáo toàn cảnh ngành robot năm 2026, quy mô thị trường robot tại Trung Quốc được dự báo tăng từ 200,3 tỷ nhân dân tệ năm 2025 lên 491,4 tỷ nhân dân tệ vào năm 2030, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 19,7%.
Trong cấu trúc chi phí sản xuất robot hình người, hệ thống chấp hành chiếm khoảng 40-50%, còn riêng bàn tay linh hoạt chiếm 14-18% tổng chi phí.
Đây được xem là bộ phận quan trọng nhất vì là điểm kết nối trực tiếp giữa khả năng xử lý của AI với môi trường thực tế. Không giống các kẹp gắp công nghiệp truyền thống chỉ phù hợp với vật thể có hình dạng cố định, bàn tay robot hiện đại phải xử lý được nhiều loại hàng hóa khác nhau, từ hộp carton, bao bì mềm đến quần áo hay các sản phẩm dễ biến dạng.
Chú trọng khả năng ứng dụng thay vì chạy đua thông số
Một trong những dấu mốc đáng chú ý là việc hệ thống bàn tay robot linh hoạt của một doanh nghiệp Trung Quốc đã được đưa vào vận hành tại trung tâm phân loại hàng hóa từ tháng 5/2026.
Việc chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang vận hành thực tế trong mùa cao điểm mua sắm đòi hỏi robot phải đáp ứng yêu cầu cao về độ ổn định, khả năng xử lý sự cố và hoạt động liên tục trong thời gian dài.
Thay vì cạnh tranh bằng số lượng khớp chuyển động (DOF), các nhà sản xuất hiện thiết kế nhiều dòng sản phẩm phục vụ từng nhu cầu cụ thể.
Một dòng được phát triển cho môi trường công nghiệp và kho vận, ưu tiên độ chính xác, lực kẹp lớn và khả năng tích hợp vào dây chuyền tự động.
Trong khi đó, dòng sản phẩm khác hướng tới giáo dục, nghiên cứu và điều khiển từ xa, với trọng lượng nhẹ hơn, chi phí thấp hơn và khả năng mô phỏng chuyển động của bàn tay con người.
Xu hướng này cho thấy ngành robot đang chuyển từ mục tiêu tạo ra một sản phẩm có thể làm mọi việc sang phát triển những thiết bị chuyên dụng, tối ưu cho từng lĩnh vực ứng dụng.
Công nghệ lõi quyết định khả năng thương mại hóa
Một trong những thách thức lớn nhất khi chế tạo bàn tay robot là tích hợp động cơ, hộp số, cảm biến và hệ thống điều khiển vào không gian có kích thước tương đương bàn tay người nhưng vẫn đảm bảo độ bền và hiệu suất.
Để giải quyết vấn đề này, các doanh nghiệp đang tập trung phát triển linh kiện cốt lõi như xi-lanh điện mini, cảm biến lực và hệ thống điều khiển có độ chính xác cao.
Việc kết hợp đồng bộ giữa phần cứng, cơ cấu cơ khí và thuật toán điều khiển giúp robot có thể thao tác chính xác, hạn chế làm hư hỏng hàng hóa ngay cả khi hoạt động với tốc độ cao.
Thước đo mới của ngành robot
Theo các chuyên gia, ngành robot đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, trong đó giá trị của sản phẩm không còn nằm ở khả năng thực hiện một vài động tác phức tạp để trình diễn.
Thay vào đó, yếu tố quyết định là robot có thể hoàn thành hàng nghìn chu kỳ làm việc liên tục với độ ổn định cao và chi phí hợp lý hay không.
Khả năng thương mại hóa trong tương lai sẽ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp làm chủ công nghệ cốt lõi, sản xuất quy mô lớn với chi phí cạnh tranh và duy trì hiệu suất trong môi trường làm việc thực tế, thay vì chỉ tạo ra những màn trình diễn gây chú ý.