Ngày 4/3, tại hội nghị tập huấn về quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh, ông Vũ Mạnh Cường - Trưởng Thuế TP Hà Nội - cho biết trên địa bàn hiện có hơn 350.000 hộ kinh doanh đang hoạt động, tăng 48% so với năm 2024. Số thu ngân sách từ khu vực này đạt khoảng 5.970 tỷ đồng, tăng 45% so với năm trước.

Một thay đổi đáng chú ý dự kiến áp dụng từ năm 2026 là việc xóa bỏ thuế khoán, chuyển sang phương pháp kê khai đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Theo ông Cường, đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật quản lý mà còn định hình lại mối quan hệ giữa cơ quan thuế và người nộp thuế theo hướng minh bạch và bình đẳng hơn.

Sự thay đổi này đòi hỏi đội ngũ cán bộ thuế phải chuyển biến mạnh về nhận thức và phương thức làm việc, từ quản lý thủ công, mang tính cảm tính sang quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Ông Cường cho biết hiện vẫn còn một bộ phận hộ kinh doanh chưa nắm rõ quy định mới, dẫn đến những quan điểm chưa chính xác về nghĩa vụ thuế. Những hiểu lầm này có thể làm giảm mức độ tự giác tuân thủ và thậm chí dẫn đến các khoản xử phạt không đáng có.

Để hỗ trợ người nộp thuế trong quá trình chuyển đổi, cơ quan thuế đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức được trang bị kiến thức cơ bản về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi chuyển từ khoán sang kê khai. Sau chương trình đào tạo, việc kiểm tra và đánh giá năng lực công chức cũng sẽ được triển khai nhằm đảm bảo việc hướng dẫn được thực hiện thống nhất và chính xác.

Ông Nguyễn Tiến Minh - Phó Trưởng Thuế TP Hà Nội - cho biết phương thức quản lý sắp tới sẽ hướng tới mô hình không tiếp xúc trực tiếp, với toàn bộ quy trình được thực hiện trên môi trường điện tử. Các thủ tục như kê khai, nộp thuế, nhận thông báo, nhắc nợ hoặc cưỡng chế thuế đều sẽ thông qua tài khoản điện tử của người nộp thuế.

Cách làm này nhằm giảm tiếp xúc trực tiếp, tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả cơ quan quản lý lẫn người nộp thuế, đồng thời hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Song song với đó, cơ quan thuế cũng tiến hành chuẩn hóa và đồng bộ cơ sở dữ liệu. Hệ thống dữ liệu sẽ bao gồm thông tin tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh, hóa đơn đầu vào - đầu ra, dữ liệu COD từ các đơn vị vận chuyển cũng như dữ liệu từ ngành công thương, công an, chính quyền địa phương và hệ thống ngân hàng.

Theo quy định mới, hộ kinh doanh phải sử dụng tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh. Khi xuất hiện dấu hiệu rủi ro hoặc dòng tiền bất thường, cơ quan thuế có thể tiến hành kiểm tra và xử lý theo quy định.

Đối với hóa đơn điện tử, cơ quan thuế sẽ thường xuyên rà soát dữ liệu để phát hiện doanh thu bất thường, việc sử dụng hóa đơn không đúng thực tế hoặc các dấu hiệu trốn thuế.

Trong bối cảnh số lượng cán bộ thuế giảm sau khi sắp xếp bộ máy nhưng số hộ kinh doanh vẫn rất lớn, cơ quan thuế cho biết sẽ đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức khác nhau.

Ngoài các kênh chính thức, ngành thuế cũng tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ người nộp thuế giải đáp thông tin. Với những trường hợp phức tạp, hồ sơ sẽ được chuyển cho cán bộ thuế trực tiếp xử lý để đảm bảo hướng dẫn rõ ràng, dễ hiểu và thống nhất.

Khang Nguyễn