Theo Telegraph ngày 25/5, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada đã không đồng tình với kế hoạch do Tổng Thư ký NATO Mark Rutte thúc đẩy. Nội dung này dự kiến từng được xem xét đưa ra thảo luận tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO tổ chức ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 7-8/7 tới.

Nguồn tin trong NATO cho biết đề xuất hiện chưa đạt được sự đồng thuận cần thiết để thông qua, bởi mọi quyết định quan trọng của liên minh đều cần sự nhất trí từ toàn bộ 32 quốc gia thành viên.

Trước đó, ông Mark Rutte cũng thừa nhận khả năng sáng kiến này được chính thức đưa lên bàn nghị sự là không cao. Dù không nêu cụ thể quốc gia phản đối, ông cho biết kế hoạch đang gặp nhiều trở ngại trong nội bộ liên minh.

Theo Telegraph, hiện chỉ có khoảng 7 quốc gia thành viên ủng hộ đề xuất. Đây chủ yếu là các nước đã dành tỷ lệ hỗ trợ quân sự cho Ukraine tương đương hoặc vượt mức 0,25% GDP, bao gồm Hà Lan, Ba Lan cùng nhóm các quốc gia Bắc Âu và Baltic.

Kế hoạch trên được xem là nỗ lực nhằm thể hiện cam kết dài hạn của châu Âu đối với Ukraine trong bối cảnh viện trợ quân sự trực tiếp từ Mỹ suy giảm đáng kể dưới thời Tổng thống Donald Trump. Washington hiện chuyển dần sang cơ chế bán vũ khí cho Kiev bằng nguồn tài chính do các đồng minh châu Âu chi trả.

Lãnh đạo NATO nhiều lần nhấn mạnh các nước châu Âu cần chia sẻ trách nhiệm lớn hơn trong hỗ trợ Ukraine, đặc biệt khi Mỹ liên tục gây sức ép buộc đồng minh tăng đóng góp an ninh.

Tuy nhiên, đề xuất bắt buộc dành tỷ lệ GDP cố định cho Ukraine đã vấp phải phản ứng từ nhiều nền kinh tế lớn trong khối. Theo nguồn tin của Telegraph, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada đều chưa thực sự sẵn sàng với cơ chế này.

Đối với Anh, động thái phản đối được đánh giá có thể ảnh hưởng phần nào tới hình ảnh của London, vốn là một trong những quốc gia ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Dù vậy, Anh hiện vẫn là nước hỗ trợ quân sự lớn thứ ba cho Kiev trong NATO, chỉ sau Mỹ và Đức.

Thủ tướng Anh Keir Starmer đã cam kết duy trì mức hỗ trợ ít nhất 3 tỷ bảng Anh mỗi năm cho Ukraine trong thời gian tới, tương đương khoảng 0,1% GDP của nước này.

Trong khi đó, nhiều ý kiến trong NATO cho rằng áp lực hiện chủ yếu hướng về Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada khi các nước này bị đánh giá chưa đóng góp tương xứng với tiềm lực kinh tế. Một số quốc gia Bắc Âu và Đông Âu dù quy mô nhỏ hơn nhưng lại dành tỷ lệ hỗ trợ Ukraine cao hơn đáng kể.

Phát biểu bên lề cuộc họp NATO tại Thụy Điển tuần trước, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson kêu gọi các đồng minh cần hành động mạnh mẽ hơn thay vì chỉ đưa ra tuyên bố ủng hộ Kiev.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Anh cho biết London vẫn đang tiếp tục trao đổi với các đối tác NATO nhằm tìm kiếm giải pháp hỗ trợ Ukraine hiệu quả và phù hợp nhất.

Ở chiều ngược lại, Nga tiếp tục chỉ trích các hoạt động viện trợ quân sự của phương Tây dành cho Ukraine. Moskva cho rằng việc cung cấp vũ khí cho Kiev không thể thay đổi cục diện xung đột mà chỉ kéo dài chiến sự và làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Nga với NATO.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuần trước cũng cáo buộc NATO đang sử dụng Ukraine như công cụ để gây sức ép chiến lược lên Nga và tạo thêm các mối đe dọa an ninh sát biên giới nước này.

Trong bối cảnh chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, bất đồng về quy mô cũng như cơ chế hỗ trợ Ukraine được dự báo sẽ tiếp tục là chủ đề gây tranh cãi lớn tại hội nghị thượng đỉnh NATO sắp tới.

Khang Nguyễn