Khảo sát của Nikkei cho thấy hàng loạt dự án trung tâm dữ liệu mới đang được lên kế hoạch tại Nhật Bản, qua đó có thể nâng đáng kể năng lực xử lý dữ liệu phục vụ AI và hỗ trợ mục tiêu tăng cường tự chủ công nghệ của quốc gia này.

Nikkei đã phân tích kế hoạch của 26 đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu, dựa trên thông tin công khai và khảo sát trực tiếp. Trong số này, 22 đơn vị xác nhận sẽ phát triển thêm các cơ sở phục vụ AI tại Nhật Bản.

Theo các kế hoạch được ghi nhận, tổng công suất trung tâm dữ liệu AI của Nhật Bản có thể tăng từ 1,1 GW vào cuối năm 2025 lên khoảng 4,9 GW vào năm 2033, tương đương mức tăng hơn 4 lần.

Hàng trăm tỷ USD có thể được rót vào hạ tầng AI

Theo ước tính của Cushman & Wakefield, chi phí xây dựng trung bình tại Nhật Bản vào khoảng 16 tỷ USD cho mỗi GW công suất trung tâm dữ liệu. Với quy mô phát triển dự kiến, tổng ngân sách xây dựng có thể đạt khoảng 60 tỷ USD.

Nếu tính thêm chi phí đầu tư máy chủ, chip bán dẫn và các thiết bị cần thiết cho hệ thống AI, tổng giá trị các khoản đầu tư có thể lên tới hàng trăm tỷ USD.

Mỹ và Trung Quốc hiện vẫn vượt xa Nhật Bản về quy mô hạ tầng trung tâm dữ liệu AI. Tuy nhiên, nếu các dự án được triển khai đúng kế hoạch, Nhật Bản có khả năng vượt qua phần lớn các thị trường còn lại.

ABI Research dự báo công suất trung tâm dữ liệu AI của Mỹ sẽ tăng từ 8,2 GW trong năm nay lên 26,4 GW vào năm 2031. Trung Quốc được dự báo tăng từ 3,1 GW lên 10,3 GW trong cùng giai đoạn.

Trong khi đó, SoftBank ước tính Nhật Bản sẽ cần khoảng 4,2 GW công suất trung tâm dữ liệu vào năm 2030 để đáp ứng nhu cầu xử lý AI trong nước. Điều này cho thấy quy mô các dự án đang được lên kế hoạch có thể đáp ứng phần đáng kể nhu cầu hạ tầng AI trong tương lai.

Đáng chú ý, khảo sát của Nikkei chưa tính đến những dự án mới chỉ dừng ở giai đoạn ý tưởng, do các nhà phát triển, quỹ đầu tư hoặc doanh nghiệp mới tham gia thị trường đề xuất. Vì vậy, quy mô đầu tư thực tế có thể còn cao hơn.

Nguồn điện và địa điểm là những bài toán lớn

Dù triển vọng mở rộng hạ tầng AI rất lớn, Nhật Bản vẫn phải giải quyết nhiều thách thức trước khi các dự án có thể đi vào vận hành.

Một trong những vấn đề đáng chú ý nhất là nguồn điện. Lượng điện cần thiết cho toàn bộ các dự án trong khảo sát tương đương công suất phát điện của 4 lò phản ứng hạt nhân quy mô lớn. Việc bảo đảm nguồn cung ổn định có thể ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ triển khai.

Việc lựa chọn địa điểm cũng trở thành bài toán không đơn giản. Một số trung tâm dữ liệu từng vấp phải sự phản đối của người dân địa phương do lo ngại tiếng ồn cũng như tác động tới nguồn nước.

Ngoài ra, các nhà đầu tư còn phải đối mặt với nguy cơ dư thừa công suất. Nếu tốc độ xây dựng trung tâm dữ liệu trên toàn cầu vượt quá tốc độ tăng trưởng nhu cầu AI, một số dự án có thể bị trì hoãn hoặc hủy bỏ.

Dù vậy, với hàng loạt kế hoạch đầu tư mới, Nhật Bản đang cho thấy tham vọng xây dựng một nền tảng hạ tầng AI quy mô lớn. Nếu các dự án được triển khai thuận lợi và nhu cầu AI tiếp tục tăng mạnh, nước này có cơ hội tiến lên nhóm dẫn đầu thế giới về năng lực hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo vào đầu thập niên 2030.

Minh Minh