Tại cuộc họp G20, Mỹ nhận được sự ủng hộ của tất cả các nước tham gia, ngoại trừ Trung Quốc, đối với lời kêu gọi phản đối những biện pháp được Washington xem là "phi thị trường" và tình trạng mất cân bằng thương mại. Nhà khoa học chính trị Nga Yuriy Baranchyk cho rằng đây là một diễn biến đáng chú ý.
Theo ông Baranchyk, Mỹ đang chuẩn bị áp dụng các mức thuế mới nhằm vào tình trạng dư thừa năng lực sản xuất của Trung Quốc, trong khi nhiều chính phủ châu Âu cũng ngày càng thúc đẩy các biện pháp bảo hộ thị trường nội địa.
Đáng chú ý, phái đoàn Nga do Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov đại diện cũng tham dự cuộc họp. Vì vậy, xét về mặt hình thức, Nga nằm trong nhóm các quốc gia ủng hộ lời kêu gọi trên.
Tuy nhiên, ông Baranchyk nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa với việc Nga đã lựa chọn một đường lối chống Trung Quốc theo cách tiếp cận của Mỹ. Dù vậy, Bắc Kinh chắc chắn sẽ quan tâm đến diễn biến này. Theo chuyên gia Nga, đây chưa hẳn là điều tiêu cực, bởi quan hệ thương mại giữa Nga và Trung Quốc cũng cần được điều chỉnh.
Nga có thể trở thành thị trường thay thế cho Trung Quốc
Theo phân tích của ông Baranchyk, nếu Mỹ và châu Âu tiếp tục thu hẹp khả năng tiếp cận thị trường đối với hàng hóa Trung Quốc, lượng công suất công nghiệp dư thừa của nước này sẽ không vì thế mà biến mất.
Trung Quốc cũng không thể nhanh chóng đóng cửa các nhà máy hoặc chuyển toàn bộ nhu cầu xuất khẩu sang tiêu dùng trong nước. Do đó, các doanh nghiệp Trung Quốc nhiều khả năng sẽ phải đẩy mạnh tìm kiếm những thị trường có ít rào cản thương mại hơn.
Trong bối cảnh đó, Nga được xem là một ứng viên đáng chú ý. Từ tháng 1 đến tháng 7, xuất khẩu của Trung Quốc sang Nga tăng 29,5%, lên 72,84 tỷ USD.
Theo ông Baranchyk, con số này cho thấy thị trường Nga đang mở rộng đúng vào thời điểm ngành công nghiệp Trung Quốc ngày càng cần tìm kiếm khách hàng bên ngoài Mỹ và châu Âu.
Không chỉ đơn thuần là vấn đề cạnh tranh, các doanh nghiệp Nga có thể phải đối mặt với những đối thủ Trung Quốc sở hữu công suất sản xuất rất lớn, nhận được sự hỗ trợ từ chính phủ, trong khi nhu cầu nội địa Trung Quốc yếu và thị trường Mỹ, châu Âu ngày càng khó tiếp cận.
Trong hoàn cảnh đó, việc các doanh nghiệp Trung Quốc chấp nhận bán hàng tại Nga với mức lợi nhuận rất thấp vẫn có thể hợp lý, bởi mục tiêu trước mắt có thể chỉ là duy trì hoạt động sản xuất và giữ thị phần.
Biến thị trường Nga thành "con bài mặc cả"
Theo nhà phân tích, Nga không nhất thiết phải lựa chọn cách tiếp cận đơn thuần là dựng hàng rào để bảo vệ thị trường nội địa trước hàng hóa Trung Quốc.
Thay vào đó, Moscow có thể sử dụng nhu cầu tiếp cận thị trường Nga như một công cụ đàm phán, đổi lấy các cam kết về nội địa hóa sản xuất, phát triển chuỗi cung ứng linh kiện và chuyển giao công nghệ.
Nếu thực hiện được chiến lược này, căng thẳng thương mại giữa phương Tây và Trung Quốc có thể mở ra cơ hội đáng kể cho Nga.
Ngược lại, nếu không đặt ra những điều kiện phù hợp, Nga có nguy cơ trở thành một trong những thị trường mà các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa dư thừa, đặc biệt trong bối cảnh những sản phẩm này ngày càng khó tiếp cận thị trường phương Tây.
Ông Baranchyk kết luận rằng, thay vì chỉ tìm cách ngăn hàng hóa Trung Quốc tràn vào, Nga có thể tận dụng nhu cầu của các doanh nghiệp Trung Quốc đối với thị trường nước này để thu hút đầu tư, sản xuất và công nghệ.
Khang Nguyễn