Theo Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt, các cuộc đàm phán đang có tiến triển nhất định, dù bà cho rằng phát ngôn công khai của Iran không hoàn toàn phản ánh nội dung trao đổi riêng với phía Mỹ. Bà cũng nhận định các quan chức Iran hiện tham gia đàm phán có xu hướng ôn hòa hơn trước đây.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết vẫn chưa rõ cơ chế ra quyết định thực sự tại Iran, đặc biệt là vai trò của lãnh đạo tối cao mới Mojtaba Khamenei.

Một số tín hiệu ngoại giao được ghi nhận, như việc cho phép hạn chế tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải trọng yếu của thế giới. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn ở mức cao khi Mỹ đồng thời tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông để “mở rộng الخيارات” cho Tổng thống.

Về phía Iran, nước này xác nhận đã nhận được các đề xuất hòa bình thông qua trung gian khu vực, nhưng người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei đã bác bỏ, cho rằng các đề xuất “phi thực tế và phi logic”. Tehran nhấn mạnh ưu tiên hiện tại là tự vệ trong bối cảnh bị tấn công quân sự.

Trên mạng xã hội, ông Trump vừa bày tỏ kỳ vọng đạt được thỏa thuận, vừa đưa ra cảnh báo cứng rắn: nếu không có tiến triển và Eo biển Hormuz không được mở lại hoàn toàn, Mỹ có thể nhắm vào các cơ sở năng lượng, bao gồm cả đảo Kharg Island và hệ thống hạ tầng trọng yếu của Iran.

Ở chiều ngược lại, Quốc hội Iran đang xem xét dự luật cấm tàu của Mỹ, Israel và các nước áp đặt trừng phạt đơn phương đi qua Hormuz, cho thấy nguy cơ leo thang vẫn hiện hữu.

Bên cạnh đó, khả năng đối thoại trực tiếp trong ngắn hạn được đánh giá là thấp. Iran cũng đang cân nhắc rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) – động thái có thể làm gia tăng đáng kể căng thẳng toàn cầu.

Trong khi các bên vẫn theo đuổi giải pháp ngoại giao, Mỹ đã bắt đầu triển khai thêm lực lượng, bao gồm binh sĩ từ Sư đoàn Dù 82, tới Trung Đông nhằm tăng sức ép chiến lược. Song song đó, tình hình an ninh hàng hải khu vực tiếp tục xấu đi khi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn tại Eo biển Bab el-Mandeb.

Tổng thể, dù cánh cửa đàm phán vẫn chưa khép lại, nhưng các tuyên bố cứng rắn và động thái quân sự từ cả hai phía cho thấy tiến trình đạt thỏa thuận trước hạn 6/4 sẽ đối mặt với nhiều thách thức lớn.

Hà Linh