Nền kinh tế tăng trưởng nhờ chi tiêu thời chiến

Trong quý II/2026, GDP Nga tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu lần đầu nền kinh tế quay lại tăng trưởng theo quý kể từ năm 2023. Tính chung 6 tháng đầu năm, GDP tăng 0,6%, cao hơn một số dự báo trước đó.

Tăng trưởng được hỗ trợ đáng kể bởi chi tiêu cho tổ hợp công nghiệp - quân sự và nguồn thu năng lượng. Tuy nhiên, sự phục hồi không diễn ra đồng đều giữa các khu vực.

Những ngành liên quan đến quốc phòng và sản xuất phục vụ chiến sự tiếp tục hưởng lợi, trong khi nhiều lĩnh vực dân sự phải đối mặt với chi phí cao, thiếu lao động và sức mua suy yếu.

Thâm hụt ngân sách và dầu khí trở thành điểm yếu

Các chuyên gia cho rằng thâm hụt ngân sách và nguồn thu từ dầu khí đang là những chỉ báo đáng chú ý hơn tốc độ tăng GDP.

Nguồn thu năng lượng, vốn đóng vai trò quan trọng đối với ngân sách Nga, đã suy giảm đáng kể. Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu dầu khí chỉ bằng khoảng 64% so với cùng kỳ hai năm trước.

Các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào cơ sở lọc dầu, cùng các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với đội tàu vận chuyển dầu và giá trần dầu Nga, tiếp tục gây sức ép lên nguồn thu.

Lạm phát gây sức ép lên đời sống

Một vấn đề khác là lạm phát. Sau khi từng tiến gần mục tiêu 4% vào cuối năm trước, áp lực giá đang có dấu hiệu quay trở lại do chi tiêu công cao, giá nhiên liệu tăng và tình trạng thiếu lao động.

Thu nhập của người lao động trong các ngành phục vụ chiến sự tăng lên nhưng nguồn cung hàng hóa và dịch vụ không tăng tương ứng, khiến áp lực lạm phát khó giảm nhanh dù lãi suất được duy trì ở mức cao.

Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng cũng bắt đầu xuất hiện. Người dân có xu hướng chuyển sang thực phẩm giá rẻ và hàng nhãn riêng của siêu thị, cho thấy sức ép đối với thu nhập thực tế đang gia tăng.

Nga vẫn còn dư địa để duy trì chiến sự

Moscow vẫn có một số công cụ để hỗ trợ ngân sách, gồm tăng thuế, vay thêm hoặc sử dụng một phần nguồn dự trữ còn nằm trong nước và tại các khu vực không tham gia trừng phạt.

Tuy nhiên, sử dụng dự trữ quá nhanh có thể làm suy giảm niềm tin vào chính sách chống lạm phát và khiến áp lực giá tăng mạnh hơn.

Các chuyên gia cho rằng kinh tế Nga hiện chưa ở mức buộc nước này phải dừng chiến sự. Nếu giá dầu giảm sâu xuống khoảng 35-40 USD/thùng trong thời gian dài, sức ép có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngược lại, khi giá năng lượng vẫn được hỗ trợ bởi căng thẳng tại Trung Đông, Nga còn duy trì được một phần nguồn lực tài chính. Vì vậy, nền kinh tế Nga đang ở trạng thái tăng trưởng nhưng ngày càng phụ thuộc vào chi tiêu thời chiến, trong khi khu vực dân sự phải chịu sức ép lớn hơn.

Khang Nguyễn