Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm, một trong những thước đo quan trọng của thị trường tài chính Mỹ, giảm chưa đến 1 điểm cơ bản xuống 4,72%. Đây là mức lợi suất có ảnh hưởng rộng tới lãi suất thế chấp, các khoản vay mua ô tô và chi phí sử dụng thẻ tín dụng.

Trong khi đó, lợi suất kỳ hạn 2 năm cũng giảm nhẹ, xuống khoảng 4,175%. Đây là kỳ hạn thường phản ánh khá sát kỳ vọng của thị trường về hướng điều hành lãi suất ngắn hạn.

Một điểm cơ bản tương đương 0,01%. Giá trái phiếu và lợi suất thường biến động theo chiều ngược nhau, do đó lợi suất tăng đồng nghĩa giá trái phiếu giảm.

Thâm hụt ngân sách làm gia tăng áp lực

Đà tăng của lợi suất diễn ra trong bối cảnh tình hình tài chính công của Mỹ tiếp tục thu hút sự chú ý. Thâm hụt ngân sách trong tháng 7 tăng lên 432,3 tỷ USD, mức cao nhất theo tháng kể từ tháng 3/2021.

Tính từ đầu năm tài khóa, khoản thâm hụt đã tiến gần 1.800 tỷ USD. Trong khi đó, quy mô nợ công của Mỹ đã ở mức gần 40.000 tỷ USD, khiến chi phí trả lãi trở thành gánh nặng ngày càng lớn đối với ngân sách liên bang.

Riêng trong năm nay, Chính phủ Mỹ dự kiến phải chi khoảng 1.200 tỷ USD cho tiền lãi của khoản nợ công. Khi lợi suất trái phiếu duy trì ở mức cao, chi phí huy động vốn và đảo nợ trong tương lai có thể tiếp tục tăng, tạo thêm sức ép lên ngân sách.

Lạm phát và địa chính trị cùng tác động

Áp lực trên thị trường trái phiếu còn đến từ diễn biến lạm phát. Dù các số liệu gần đây cho thấy lạm phát toàn phần trong tháng 6 và tháng 7 tương đối thấp, tốc độ tăng giá vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Điều này khiến nhà đầu tư phải thận trọng hơn với khả năng lạm phát quay trở lại. Nếu giá cả tiếp tục tăng, dư địa để hạ lãi suất có thể bị thu hẹp, đồng thời lợi suất trái phiếu dài hạn có nguy cơ duy trì ở mức cao.

Căng thẳng tại Trung Đông cũng khiến tâm lý thị trường thêm bất ổn. Giá dầu tăng sau khi thời hạn 60 ngày để Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình kết thúc ngày 17/8 mà không có thỏa thuận mới.

Iran tuyên bố không gia hạn thời hạn này. Một quan chức cấp cao của nước này cho biết Tehran có thể chuyển sang thế tấn công nếu hoạt động ngoại giao với Mỹ thất bại.

Những diễn biến trên làm gia tăng lo ngại về khả năng nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, đặc biệt trong trường hợp eo biển Hormuz bị ảnh hưởng trong thời gian dài. Khi giá dầu tăng mạnh, áp lực lạm phát cũng có thể quay trở lại và tác động trực tiếp tới kỳ vọng lãi suất.

Lợi suất trái phiếu tăng trên nhiều nền kinh tế

Không chỉ Mỹ, thị trường trái phiếu tại nhiều nền kinh tế lớn cũng đang chịu áp lực. Lợi suất trái phiếu dài hạn tăng lên những mức cao đáng chú ý, phản ánh lo ngại về lạm phát, chi phí vay và tình hình tài chính công.

Tại Nhật Bản, lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm chạm mức cao nhất trong khoảng 30 năm. Ở châu Âu, lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 30 năm lên mức cao nhất kể từ năm 2011, trong khi lợi suất trái phiếu Pháp cùng kỳ hạn tăng lên mức cao nhất kể từ sau năm 2008.

Lợi suất trái phiếu Anh cũng tăng, cho thấy áp lực trên thị trường nợ đang mang tính rộng hơn thay vì chỉ tập trung tại Mỹ.

Trong bối cảnh đó, trái phiếu và cổ phiếu cùng suy yếu khi nhà đầu tư đánh giá lại những rủi ro liên quan đến địa chính trị và lạm phát. Nếu lợi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chi phí vốn của doanh nghiệp, hộ gia đình và chính phủ có thể tiếp tục tăng, từ đó gây sức ép lên tăng trưởng kinh tế.

Ở một diễn biến tích cực hơn, giá nhập khẩu của Mỹ giảm 0,4% trong tháng 7, trái với dự báo tăng 0,1% của các chuyên gia được khảo sát. Số liệu này phần nào cho thấy áp lực từ giá hàng hóa nhập khẩu chưa gia tăng mạnh.

Tuy nhiên, với thâm hụt ngân sách lớn, nợ công cao, chi phí trả lãi ngày càng tăng và những bất ổn địa chính trị chưa được giải quyết, thị trường trái phiếu Mỹ vẫn đang đứng trước nhiều sức ép. Diễn biến của lợi suất trong thời gian tới sẽ tiếp tục là một trong những tín hiệu quan trọng đối với triển vọng lãi suất và nền kinh tế toàn cầu.

Linh An