Nằm cách đất liền khoảng 15 hải lý, Lý Sơn là một trong những điểm đến biển đảo nổi bật của miền Trung. Theo Cổng thông tin điện tử Lý Sơn, địa phương có diện tích tự nhiên chỉ hơn 10 km² và khoảng 22.000 người. Với quy mô này, Lý Sơn được giới thiệu là đặc khu có mật độ dân số cao nhất trong 13 đặc khu của Việt Nam.
Quần thể Lý Sơn gồm Đảo Lớn, Đảo Bé cùng một số đảo, hòn nhỏ lân cận. Trong đó, Đảo Lớn tập trung phần lớn dân cư, công trình và các hoạt động kinh tế, du lịch.
Một nét đặc biệt của Lý Sơn là hình thái địa hình khi nhìn từ trên cao. Ở một số góc quan sát, phần đất liền cùng rặng san hô tạo nên đường nét giống hình trái tim giữa biển. Hệ thống địa hình biển và rạn san hô bao quanh đảo cũng là kết quả của quá trình địa chất kéo dài.
Khoảng 70% địa hình Lý Sơn có nguồn gốc núi lửa. Trên đảo còn 5 ngọn núi dạng bát úp hình thành từ hoạt động núi lửa, trong đó Thới Lới cao khoảng 169 m. Nền bazan cùng dấu tích núi lửa góp phần tạo nên những cảnh quan nổi tiếng như Hang Câu, Thới Lới và các vách đá ven biển.
Từ cây tỏi bình dân đến đặc sản có thương hiệu
Nếu núi lửa tạo nên diện mạo đặc trưng của Lý Sơn thì tỏi lại là sản vật gắn bó với đời sống cư dân trên đảo. Được trồng trên nền đất đỏ bazan kết hợp cát san hô, tỏi Lý Sơn đã trở thành một thương hiệu đặc sản được biết đến rộng rãi.
Theo TTXVN, trong vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn đặc khu trồng khoảng 314 ha tỏi, năng suất bình quân hơn 102 tạ/ha, tương đương 10,2 tấn/ha. Tổng sản lượng đạt hơn 3.200 tấn.
Diện tích gieo trồng này tương đương 3,14 km², song không có nghĩa gần một phần ba diện tích tự nhiên của đảo được sử dụng cố định để trồng tỏi quanh năm, bởi đây là diện tích gieo trồng theo từng vụ.
Tỏi được trồng chủ yếu trên nền đất đỏ bazan do nham thạch núi lửa phong hóa, bên trên có lớp cát san hô. Mùa vụ thường bắt đầu khoảng tháng 9 và thu hoạch vào tháng 2 năm sau.
Giá trị của sản phẩm cũng đã được xác lập về mặt sở hữu trí tuệ. Tháng 6/2020, Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý "Lý Sơn" cho sản phẩm tỏi.
Tỏi Lý Sơn không chỉ phục vụ thị trường trong nước. Từng có doanh nghiệp trên đảo cung ứng sản phẩm cho hệ thống siêu thị tại nhiều tỉnh, thành và xuất khẩu gần 80 tấn hành, tỏi sang Thái Lan, Singapore và Dubai.
Đến tháng 6/2025, sản phẩm tỏi Lý Sơn của một doanh nghiệp địa phương được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Địa phương cũng đang khuyến khích phát triển các sản phẩm chế biến sâu như tỏi đen, bột tỏi và cao tỏi nhằm gia tăng giá trị thay vì phụ thuộc vào tiêu thụ củ tươi.
Dự án nghỉ dưỡng hơn 600 tỷ đồng được khởi công
Bên cạnh nông nghiệp, du lịch đang trở thành động lực phát triển đáng chú ý của Lý Sơn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương đón hơn 104.000 lượt khách, trong đó khoảng 3.500 lượt khách quốc tế.
Ngày 20/6/2026, tại Đảo Lớn, Dự án Tổ hợp du lịch văn hóa di sản Lý Sơn - Crystal Holidays Heritage Lý Sơn chính thức được khởi công.
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, chủ đầu tư dự án là Công ty CP Đầu tư Phát triển Anh Thu, đơn vị thành viên của Tập đoàn Everland. Dự án có diện tích hơn 3,1 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến trên 600 tỷ đồng, được định hướng phát triển thành tổ hợp nghỉ dưỡng cao cấp tiêu chuẩn 5 sao, kết hợp trải nghiệm văn hóa và di sản địa chất.
Trước khi dự án được triển khai, Lý Sơn có hơn 130 nhà nghỉ, homestay và 7 khách sạn với hơn 1.000 phòng, nhưng chưa có cơ sở lưu trú nghỉ dưỡng đạt tiêu chuẩn 5 sao.
Từ một hòn đảo chỉ hơn 10 km², Lý Sơn đang sở hữu nhiều lợi thế khác biệt: địa hình núi lửa tạo nên cảnh quan đặc trưng, sản vật tỏi đã hình thành thương hiệu riêng và hoạt động du lịch ngày càng phát triển. Việc xuất hiện dự án nghỉ dưỡng cao cấp quy mô hơn 600 tỷ đồng có thể mở thêm một hướng phát triển mới cho kinh tế dịch vụ trên đảo.
Vân Khánh