Theo dữ liệu do Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 12/5, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3,3% ghi nhận tháng trước và vượt dự báo 3,7% của giới phân tích do The Wall Street Journal khảo sát. Đây là mức lạm phát cao nhất của Mỹ trong vòng 3 năm qua.

CPI lõi, loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, tăng 2,8% so với cùng kỳ, cao hơn dự báo 2,7% và tăng so với mức 2,6% trước đó.

Ông Joseph Brusuelas, kinh tế trưởng tại RSM, cho rằng nền kinh tế Mỹ đang bước vào giai đoạn mới khi áp lực lạm phát có dấu hiệu thiết lập mặt bằng cao hơn. Theo dự báo của ông, lạm phát toàn phần có thể tiến sát ngưỡng 4% vào cuối năm nay.

Vị chuyên gia này nhận định các hộ gia đình trung lưu tại Mỹ sẽ chịu áp lực lớn hơn trong nửa cuối năm, đặc biệt khi giá nhiên liệu, thực phẩm và dịch vụ cùng tăng mạnh.

Xét theo tháng, CPI tháng 4 tăng 0,6% so với tháng trước, đúng với dự báo của thị trường và thấp hơn mức tăng 0,9% của tháng 3. Tuy nhiên, giới đầu tư lo ngại khi nhóm năng lượng đang trở thành động lực chính kéo lạm phát đi lên. Riêng giá năng lượng đóng góp hơn 40% mức tăng CPI hàng tháng.

So với cùng kỳ năm trước, giá năng lượng tại Mỹ đã tăng tới 18%. Trong đó, giá xăng bật tăng 28%, còn dầu sưởi tăng vọt 54%. Giá dịch vụ ngoài năng lượng tăng 3,3%; chi phí nhà ở tăng 3,3% và dịch vụ vận tải tăng 4,3%.

Dù lệnh ngừng bắn mong manh liên quan tới xung đột với Iran đã được công bố từ tháng trước, hoạt động thương mại qua eo biển Hormuz vẫn bị đình trệ đáng kể. Đây là tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới nên mọi gián đoạn đều nhanh chóng tác động tới giá dầu, khí đốt và các sản phẩm liên quan.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump ngày 11/5 tiếp tục bác bỏ phản hồi của Iran đối với đề xuất chấm dứt chiến sự, đồng thời cảnh báo trạng thái ngừng bắn hiện ở tình thế “cực kỳ mong manh”.

Báo cáo lạm phát mới nhất cũng làm thay đổi đáng kể kỳ vọng chính sách tiền tệ của thị trường. Đầu năm nay, giới đầu tư còn kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục giảm lãi suất nhằm hỗ trợ thị trường lao động. Tuy nhiên, khi việc làm ổn định hơn còn lạm phát tăng tốc trở lại, cuộc tranh luận đã chuyển sang khả năng Fed có thể phải cân nhắc cả kịch bản tăng lãi suất.

Điều này được xem là thách thức lớn với ông Kevin Warsh, người được dự báo có thể tiếp quản vị trí Chủ tịch Fed trong tương lai, nhất là trong bối cảnh ông Trump nhiều lần công khai mong muốn lãi suất giảm thấp hơn.

Đối với người tiêu dùng Mỹ, tác động từ giá năng lượng không chỉ nằm ở chi phí xăng dầu. Giá nhiên liệu tăng kéo theo chi phí vận tải đi lên, từ đó tạo áp lực tăng giá với thực phẩm, quần áo và hàng loạt mặt hàng tiêu dùng khác trong thời gian tới.

Giá khí đốt tự nhiên tăng cũng khiến chi phí phân bón leo thang, tạo thêm áp lực lên giá lương thực. Ngay cả những sản phẩm tưởng như không liên quan như son môi hay bóng golf cũng có thể bị ảnh hưởng do quá trình sản xuất sử dụng các dẫn xuất dầu mỏ.

Để giảm áp lực giá cả, ông Trump cho biết ông ủng hộ phương án tạm dừng thu thuế xăng liên bang. Theo AAA, giá trung bình một gallon xăng không chì tại Mỹ hiện khoảng 4,50 USD, tăng mạnh so với mức 3,14 USD cùng kỳ năm trước.

Chính quyền Mỹ trước đó cũng từng cân nhắc giảm tạm thời thuế nhập khẩu thịt bò nhằm hạ nhiệt giá thực phẩm, song kế hoạch này đã bị trì hoãn sau phản ứng từ một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa và ngành chăn nuôi.

Trong bối cảnh giá xăng tăng mạnh, tâm lý người tiêu dùng Mỹ trong tháng 4 đã giảm xuống mức thấp kỷ lục.

Hà An