Theo báo cáo mới nhất của Bộ Công Thương gửi Thủ tướng Chính phủ về hoạt động kinh doanh xăng dầu năm 2025, sau đợt kiểm tra diện rộng đối với 16 thương nhân phân phối, cơ quan chức năng đã tước quyền kinh doanh của 8 đơn vị và thu hồi giấy phép của 8 đơn vị khác do không đáp ứng điều kiện theo quy định.

Kết thúc năm tài chính, thị trường còn 26 thương nhân đầu mối và 252 thương nhân phân phối, lần lượt giảm 2 và 24 đơn vị so với cùng kỳ năm trước. Thực tế này cho thấy quy mô doanh nghiệp trong lĩnh vực xăng dầu đang thu hẹp rõ rệt sau giai đoạn tăng trưởng nóng về số lượng.

Nguyên nhân doanh nghiệp rút lui không chỉ đến từ biện pháp quản lý hành chính mà còn xuất phát từ áp lực tài chính và biến động thị trường. Nhiều thương nhân chủ động trả lại giấy phép hoặc không tiếp tục gia hạn khi biên lợi nhuận bị thu hẹp bởi chi phí vận hành leo thang.

Trong bối cảnh lãi suất vay vốn lưu động phổ biến ở mức 5–7,5% cùng với biến động tỷ giá, việc duy trì các điều kiện kinh doanh bắt buộc như kho bãi, phương tiện vận tải và dự trữ lưu thông trở thành gánh nặng lớn. Điều này cho thấy hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu đòi hỏi doanh nghiệp phải có năng lực tài chính mạnh và khả năng quản trị rủi ro tốt mới có thể trụ vững.

Dù số lượng thương nhân giảm, các chỉ tiêu vĩ mô về nguồn cung trong năm 2025 vẫn được kiểm soát ổn định nhờ công tác điều hành tổng thể. Tổng lượng xăng dầu chuẩn bị cho tiêu thụ nội địa ước đạt 28,6 triệu m³/tấn, hoàn thành khoảng 97% kế hoạch phân giao và tăng 2,14% so với năm 2024. Sản lượng tiêu thụ thực tế đạt khoảng 26,4 triệu m³/tấn, trong khi tồn kho cuối kỳ duy trì ở mức 1,7 triệu m³/tấn.

Cơ chế điều hành giá trong năm qua được đánh giá vận hành ổn định với 54 kỳ điều chỉnh, trong đó xu hướng giảm chiếm ưu thế, giúp cơ quan quản lý không phải sử dụng Quỹ Bình ổn giá.

Bước sang năm 2026, áp lực đảm bảo nguồn cung sẽ dồn lên các thương nhân đầu mối còn lại khi Bộ Công Thương nâng tổng nguồn phân giao tối thiểu lên 31,7 triệu m³/tấn. Dù kế hoạch đã được tính toán, cơ quan quản lý vẫn cảnh báo nguy cơ thiếu hụt cục bộ trước các biến động khó lường từ địa chính trị và giá dầu thô thế giới.

Để tăng tính bền vững cho thị trường, Bộ Công Thương đang hoàn thiện dự thảo nghị định sửa đổi theo hướng minh bạch hơn các yếu tố hình thành giá và lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học, qua đó tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho các doanh nghiệp tiếp tục hoạt động.

Linh Hải