Đến năm 2030 hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn
Theo Đề án, mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn của Việt Nam trong các lĩnh vực hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược và an ninh mạng. Các doanh nghiệp này phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí như doanh thu hàng năm từ 1 tỷ USD trở lên, sử dụng bình quân từ 5.000 lao động tham gia bảo hiểm xã hội mỗi năm.
Mỗi doanh nghiệp phải có ít nhất một tổ chức khoa học và công nghệ được thành lập, hoạt động theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt từ 3% doanh thu trở lên; đồng thời sở hữu tối thiểu một bằng sáng chế được cấp bởi một trong năm cơ quan sở hữu trí tuệ hàng đầu thế giới gồm USPTO, EPO, JPO, KIPO hoặc CNIPA.
Triển khai thêm ít nhất 6 tuyến cáp quang biển, phủ sóng 5G tới 99% dân số
Đề án xác định các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn sẽ giữ vai trò nòng cốt trong việc xây dựng hệ thống hạ tầng số quốc gia hiện đại, đồng bộ, xanh và có khả năng kết nối rộng với quốc tế, phục vụ chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và bảo đảm chủ quyền số.
Theo đó, Việt Nam sẽ triển khai và đưa vào vận hành thêm ít nhất 6 tuyến cáp quang biển quốc tế có dung lượng lớn, tốc độ cao, trong đó tối thiểu một tuyến do Việt Nam làm chủ đầu tư.
Mạng 5G sẽ được phát triển mạnh mẽ với mục tiêu phủ sóng 99% dân số. Đồng thời, các nền tảng số và cơ sở dữ liệu dùng chung tiếp tục được hoàn thiện nhằm đáp ứng nhu cầu của bộ, ngành và địa phương, đóng vai trò hạ tầng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội.
Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ xây dựng thêm ít nhất 5 trung tâm dữ liệu quy mô lớn đạt tiêu chuẩn quốc tế và tiêu chuẩn xanh, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm dữ liệu của khu vực.
Các doanh nghiệp công nghệ chiến lược cũng được kỳ vọng xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số quốc gia mở, liên thông, an toàn và đáng tin cậy, bảo đảm dữ liệu được chuẩn hóa, chia sẻ và khai thác có trách nhiệm để thúc đẩy phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và bảo vệ chủ quyền dữ liệu.
Song song với đó là phát triển thị trường dữ liệu dưới sự giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn và tuân thủ pháp luật, đồng thời thúc đẩy các dịch vụ dữ liệu như tổng hợp, phân tích, dán nhãn dữ liệu.
Phát triển nguồn nhân lực số chất lượng cao
Theo Đề án, các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn sẽ góp phần xây dựng lực lượng nhân lực số quy mô lớn, chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ năng quốc tế trong các lĩnh vực trọng điểm thông qua mô hình phối hợp giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp.
Hoạt động đào tạo, phổ cập và nâng cao kỹ năng số cho cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và người dân sẽ được triển khai trên các nền tảng học tập trực tuyến ứng dụng công nghệ hiện đại như AI, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), bảo đảm cập nhật theo tiêu chuẩn quốc tế.
Đề án cũng đặt mục tiêu thu hút, trọng dụng chuyên gia trong và ngoài nước tham gia làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn, góp phần phát triển các công nghệ và sản phẩm chiến lược phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Phấn đấu nằm trong nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về AI
Các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn được giao nhiệm vụ làm chủ, phát triển và thương mại hóa các công nghệ chiến lược then chốt, đủ khả năng thực hiện những nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Mục tiêu đặt ra là doanh nghiệp Việt Nam làm chủ ít nhất 70% công nghệ chiến lược trong danh mục do Thủ tướng Chính phủ ban hành, đồng thời đưa Việt Nam vào nhóm 3 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Đề án cũng hướng tới phát triển ít nhất 6 hệ thống AI dựa trên dữ liệu Việt Nam để phục vụ các lĩnh vực thiết yếu như tư pháp, tài chính, nông nghiệp và môi trường, văn hóa - thể thao - du lịch, giáo dục và y tế.
Ngoài ra, sẽ triển khai xây dựng bản sao số cho một số tỉnh, thành phố, bao gồm bản đồ số quốc gia 3D và các hệ thống dữ liệu về hạ tầng đô thị, môi trường, giao thông, logistics, giáo dục, y tế, công thương, bản đồ dịch bệnh, công trình ngầm, không gian mặt đất và không gian vệ tinh.
Việt Nam cũng đặt mục tiêu xây dựng ít nhất một nền tảng chuỗi khối hỗ trợ các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp ứng dụng công nghệ blockchain vào quản trị, điều hành và sản xuất kinh doanh.
Trong lĩnh vực an ninh mạng, năng lực bảo vệ hạ tầng số quan trọng và dữ liệu cá nhân sẽ được nâng cao theo hướng chủ động, bảo đảm khả năng phát hiện sớm, ngăn chặn, ứng phó và khắc phục nhanh các sự cố.
Mạng lưới kết nối, chia sẻ thông tin giữa các trung tâm an ninh mạng của địa phương với Trung tâm An ninh mạng quốc gia thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục được hoàn thiện nhằm nâng cao năng lực giám sát và phản ứng trước các cuộc tấn công mạng trên phạm vi toàn quốc.
Đồng thời, các sản phẩm và dịch vụ an ninh mạng trọng điểm sẽ được phát triển để chiếm lĩnh thị trường trong nước và từng bước nâng cao khả năng cạnh tranh quốc tế.
Hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, mở rộng thị trường
Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, Đề án đưa ra nhiều nhóm giải pháp, gồm hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, triển khai các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hỗ trợ nghiên cứu và phát triển thị trường; đồng thời tăng cường công tác đo lường, đánh giá kết quả thực hiện.
Đề án khuyến khích các địa phương nghiên cứu triển khai mô hình khu thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) phù hợp với điều kiện và lợi thế từng địa phương nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trước khi triển khai trên diện rộng.
Nhà nước cũng sẽ hỗ trợ thu hút nguồn vốn từ các quỹ đầu tư trong và ngoài nước cho các nhiệm vụ trọng điểm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược và an ninh mạng.
Bên cạnh đó, các giải pháp thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn đặt hàng, chia sẻ tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình, dữ liệu, hỗ trợ chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, viện nghiên cứu và trường đại học thông qua các dự án nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm sản phẩm cũng sẽ được nghiên cứu triển khai.
Thông qua Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia cùng các cơ chế bảo hộ sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ từ nước ngoài, doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia.
Ngoài ra, các doanh nghiệp tham gia các nhiệm vụ trọng điểm về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ được ưu tiên tham gia các chương trình xúc tiến đầu tư, thương mại nhằm quảng bá sản phẩm, dịch vụ và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Hoạt động đào tạo, phổ cập và nâng cao kỹ năng số cho cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và người dân thông qua các nền tảng học tập trực tuyến ứng dụng công nghệ hiện đại cũng sẽ được đẩy mạnh theo tiêu chuẩn quốc tế.
Khang Nguyễn