Lễ ký kết được tổ chức tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington, DC vào ngày 30/6/2026. Theo Phnom Penh Post ngày 1/7, đây là thỏa thuận vận tải hàng không song phương đầu tiên giữa Campuchia và Mỹ, được đánh giá là dấu mốc quan trọng giúp ngành hàng không của hai nước phát triển, đồng thời hỗ trợ hàng không dân dụng Campuchia tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế.
Thỏa thuận đầu tiên giữa hai nước trong lĩnh vực hàng không
Văn kiện được ký bởi Bộ trưởng phụ trách Cục Hàng không Dân dụng Nhà nước Campuchia (SSCA) Mao Havannall và Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau.
Theo tuyên bố của SSCA, thỏa thuận này sẽ đưa quan hệ vận tải hàng không dân dụng giữa Campuchia và Mỹ lên mức tiêu chuẩn hiện đại cao nhất.
Người phát ngôn SSCA Sinn Chansereyvutha cho biết việc ký kết diễn ra không lâu sau khi Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (DFC) phê duyệt khoản tài trợ 100 triệu USD nhằm hỗ trợ phát triển Sân bay Quốc tế Techo của Campuchia. Điều này phản ánh quan hệ thương mại giữa hai quốc gia đang ngày càng được mở rộng.
Ông cho biết thêm, thỏa thuận “Bầu trời Mở” sẽ tạo điều kiện để các hãng hàng không cung cấp dịch vụ vận tải với chi phí hợp lý hơn, thuận tiện và hiệu quả hơn cho hành khách cũng như các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa, qua đó góp phần thúc đẩy du lịch và thương mại song phương.
Cho phép vận chuyển hàng hóa theo "Quyền tự do thứ bảy"
Một nội dung đáng chú ý của thỏa thuận là quyền vận chuyển hàng hóa theo nguyên tắc "Quyền tự do thứ bảy" trong vận tải hàng không. Theo đó, các hãng hàng không chở hàng được phép khai thác các chuyến bay giữa Mỹ và quốc gia thứ ba mà không cần phải quá cảnh qua Campuchia.
Ông Sinn Chansereyvutha nhấn mạnh: “Việc ký kết thỏa thuận 'Bầu trời Mở' nhằm mở cửa thị trường và mang lại lợi ích cho toàn bộ doanh nghiệp, người lao động cũng như du khách của Campuchia và Mỹ.”
Ông cũng khẳng định, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Hun Manet, Campuchia sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hàng không dân dụng thông qua việc ký kết thêm các thỏa thuận vận tải hàng không và nâng cấp các khuôn khổ hợp tác song phương hiện có.
Động lực mới cho kinh tế Campuchia
Trao đổi với Khmer Times, nhà kinh tế Campuchia Duch Darin nhận định việc ký kết thỏa thuận "Bầu trời Mở" sẽ mang lại lợi ích tích cực cho nền kinh tế Campuchia trong dài hạn.
Theo ông, thỏa thuận có khả năng thúc đẩy cạnh tranh trong ngành hàng không, nâng cao sự thuận tiện trong hoạt động đi lại và hỗ trợ vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không. Đây cũng sẽ là yếu tố góp phần tăng cường xuất khẩu của Campuchia, đặc biệt với các mặt hàng có giá trị cao cần được vận chuyển nhanh bằng đường hàng không.
Khép lại 12 năm đàm phán
Trước đó, ngày 5/6, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương Hunt VanderToll đã có cuộc làm việc với các quan chức cấp cao Campuchia tại Phnom Penh nhằm trao đổi về hợp tác song phương và các vấn đề kinh tế.
Một trong những kết quả nổi bật của cuộc gặp là hai bên đạt tiến triển quan trọng trong đàm phán thỏa thuận "Bầu trời Mở", qua đó khép lại quá trình thương lượng kéo dài suốt 12 năm và hướng tới mở rộng các chuyến bay thương mại, thúc đẩy du lịch cũng như giao thương giữa hai nước.
Ông Hunt cũng đánh giá cao kế hoạch đầu tư của DFC vào Sân bay Quốc tế Techo, cho rằng dự án này sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối của Campuchia với khu vực.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 5/6, Phó Thủ tướng kiêm Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Phát triển Campuchia Sun Chanthol cho biết cả Campuchia và Mỹ đều kỳ vọng việc thiết lập đường bay thẳng trong tương lai sẽ thúc đẩy mạnh mẽ đầu tư của Mỹ vào Campuchia, gia tăng thương mại song phương cũng như lượng khách du lịch giữa hai nước.
Theo Bộ Du lịch Campuchia, trong 5 tháng đầu năm 2026, nước này đón 91.020 lượt du khách Mỹ, giảm 11,6% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong khi đó, số liệu của Tổng cục Hải quan và Thuế tiêu thụ đặc biệt (GDCE) cho thấy kim ngạch thương mại song phương Campuchia - Mỹ đạt 5,96 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng 33,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, Campuchia xuất khẩu sang Mỹ lượng hàng hóa trị giá 5,73 tỷ USD, tăng 31,5%, còn nhập khẩu từ Mỹ đạt 231 triệu USD, tăng 92,5%.
Hoài Anh