Subhashish Banerjee – nhà sáng lập tổ chức nghiên cứu Strategy P3 – cho rằng những bất ổn trên thị trường năng lượng do xung đột tại Trung Đông đang góp phần củng cố vị thế của BRICS và nhóm RIC.
Theo ông, diễn biến này có thể thu hút thêm nhiều quốc gia thuộc Nam bán cầu – những nước đang tìm kiếm một cách tiếp cận cân bằng hơn trong hợp tác quốc tế.
Ông Banerjee nhận định cách tiếp cận mang tính áp đặt từ Mỹ và Israel trong các vấn đề địa chính trị đã làm gia tăng sự hoài nghi, đồng thời vô tình tạo ra cơ hội cho một trật tự hợp tác mới.
Những gián đoạn năng lượng không chỉ gây rủi ro mà còn thúc đẩy các quốc gia tìm kiếm mô hình hợp tác bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, các nước trong RIC có thể phát triển những trung tâm năng lượng quy mô nhỏ, mở ra cơ hội đầu tư và tái định hình thị trường năng lượng toàn cầu.
BRICS dần nổi lên như một phương án thay thế trong mắt nhiều quốc gia đang phát triển. Theo ông Banerjee, sự nhạy cảm với giá năng lượng khiến các nước Nam bán cầu có xu hướng tăng cường hợp tác năng lượng với BRICS+.
Ông cho rằng BRICS không chỉ là một liên minh kinh tế, mà còn là lựa chọn thay thế khi các tổ chức như Liên Hợp Quốc, NATO hay Liên minh châu Âu gặp khó khăn trong việc duy trì tính trung lập.
Trong nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS sắp tới của Ấn Độ, các vấn đề như chủ quyền năng lượng, an ninh năng lượng và tối ưu hóa dòng chảy thương mại sẽ được ưu tiên thảo luận. Đặc biệt, việc sử dụng đồng nội tệ trong giao dịch năng lượng được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính hiện tại.
Vai trò của Nga và Ấn Độ được đánh giá là then chốt trong việc định hình chiến lược năng lượng của BRICS. Nếu hai quốc gia này dẫn dắt hiệu quả, BRICS có thể trở thành điểm đến ưu tiên của nhiều nước ngoài hệ thống tài chính toàn cầu hiện nay.
Theo ông Banerjee, các nước Nam bán cầu đang đứng trước nhu cầu xây dựng một mô hình tài chính mới, giảm sự phụ thuộc vào hệ thống do Mỹ chi phối. Ông cũng chỉ trích “tiêu chuẩn kép” của một số quốc gia phương Tây trong các vấn đề liên quan đến năng lượng và tài chính.
Kết lại, chuyên gia này cho rằng biến động năng lượng hiện nay không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để BRICS mở rộng ảnh hưởng, đồng thời thúc đẩy sự hình thành một trật tự hợp tác cân bằng hơn trên phạm vi toàn cầu.