Ấn Độ và Nhật Bản thúc đẩy thanh toán bằng nội tệ, giảm phụ thuộc vào đồng USD trong giao dịch song phương

Theo Nikkei, Nhật Bản và Ấn Độ sẽ nghiên cứu xây dựng một hệ thống thanh toán bằng nội tệ, cho phép thực hiện giao dịch trực tiếp giữa đồng yên và đồng rupee. Sáng kiến này nhằm giúp các doanh nghiệp giảm chi phí ngoại hối cũng như chi phí chuyển tiền trong hoạt động thương mại giữa hai nước.

Nội dung hợp tác về tiền tệ dự kiến sẽ được đưa vào tuyên bố chung sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước tại New Delhi vào cuối tuần này. Đây cũng là lần đầu tiên vấn đề này được đề cập trong tuyên bố chung của nguyên thủ Nhật Bản và Ấn Độ.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi sẽ thăm Ấn Độ từ ngày 1-3/7 và có cuộc hội đàm với Thủ tướng Narendra Modi tại New Delhi. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thống nhất tăng cường hợp tác trong lĩnh vực thanh toán song phương và khẳng định định hướng này trong tuyên bố chung.

Bộ Tài chính Nhật Bản đặt mục tiêu ký biên bản hợp tác với Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ trong năm tài chính 2026 nhằm thúc đẩy việc sử dụng đồng nội tệ trong các giao dịch giữa hai quốc gia.

Hiện nay, phần lớn các khoản thanh toán quốc tế được thực hiện thông qua các ngân hàng đại lý lớn của phương Tây. Trong các giao dịch giữa những quốc gia sử dụng các đồng tiền khác nhau, đồng USD thường được lựa chọn làm đồng tiền trung gian.

Theo cơ chế đang được đề xuất, người Nhật không cư trú tại nước này sẽ được phép mở tài khoản tại các ngân hàng của Ấn Độ. Điều này sẽ tạo điều kiện để các tổ chức tài chính của hai nước thực hiện thanh toán trực tiếp mà không cần sử dụng đồng USD.

Việc loại bỏ đồng USD khỏi vai trò tiền tệ trung gian được kỳ vọng sẽ giảm chi phí chuyển đổi ngoại tệ và chi phí giao dịch, đồng thời rút ngắn thời gian thanh toán nhờ không phải thực hiện chuyển tiền qua các ngân hàng tại nước thứ ba.

Hệ thống thanh toán mới dự kiến sẽ được áp dụng cho các ngân hàng thương mại lớn của cả Nhật Bản và Ấn Độ. Tokyo kỳ vọng việc đơn giản hóa các giao dịch xuyên biên giới sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng hoạt động tại Ấn Độ, đồng thời thúc đẩy dòng vốn đầu tư tư nhân giữa hai nền kinh tế.

Trước đó, Nhật Bản đã triển khai một khuôn khổ thanh toán bằng nội tệ với Indonesia vào năm 2019. Đến năm 2025, giá trị các giao dịch theo cơ chế này đã đạt khoảng 7,7 tỷ USD. Bộ Tài chính Nhật Bản cũng đang nghiên cứu xây dựng mô hình tương tự với Malaysia.

Hiện Ấn Độ là một trong những thành viên chủ chốt của nhóm BRICS, trong khi Nhật Bản là đồng minh quan trọng của Mỹ tại khu vực châu Á. Việc hai nước thúc đẩy thanh toán bằng nội tệ được xem là bước đi nhằm đa dạng hóa phương thức thanh toán quốc tế và giảm sự phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại song phương.