Không chỉ đơn thuần là trang phục làm việc, đồng phục tiếp viên từ lâu đã trở thành một phần quan trọng trong bộ nhận diện thương hiệu của Vietnam Airlines. Mỗi lần thay đổi, từ các bộ váy xanh sơ khai đến những mẫu áo dài mang dấu ấn riêng của từng thời kỳ, đều phản ánh cách hãng hàng không quốc gia xây dựng hình ảnh trước hành khách trong nước và quốc tế.
Từ quần tây, sơ mi trắng đến tà áo dài đỏ quen thuộc
Chuyến bay đầu tiên của Vietnam Airlines cất cánh vào tháng 9/1956. Khi đó, nữ tiếp viên mặc áo sơ mi trắng cổ vest kết hợp quần tây ống suông màu xanh tím than. Thiết kế đơn giản, gọn gàng, phù hợp với công việc và mang phong cách phổ biến của thập niên 1950.
Sau đó, hãng thực hiện lần thay đổi đồng phục đầu tiên khi chuyển sang sử dụng chân váy bút chì màu xanh da trời dài qua gối thay cho quần tây. Các tiếp viên vẫn mặc áo sơ mi trắng nhưng phần cổ áo được điều chỉnh, kết hợp cùng cà vạt đồng màu với chân váy và giày trắng.
Bước sang đầu thập niên 1990, Vietnam Airlines thực hiện lần thay đổi thứ hai, đồng thời lần đầu tiên đưa áo dài vào đồng phục nữ tiếp viên. Bộ áo dài màu xanh thiên thanh được thiết kế theo kiểu truyền thống với cổ cao khoảng 3 cm, khoảng cách giữa tà áo và quần là 30 cm, nhằm tạo dựng hình ảnh gắn với bản sắc văn hóa Việt Nam.
Giai đoạn 1995-1999, đồng phục tiếp viên tiếp tục được điều chỉnh với gam màu hồng hoa anh đào. Phần cổ áo được hạ thấp khoảng 1,5 cm so với mẫu trước, trong khi khoảng cách giữa tà áo và quần vẫn được giữ nguyên. Bộ trang phục được phối cùng giày màu đỏ đô.
Đến năm 2000, Vietnam Airlines tiến hành lần thay đổi thứ tư. Màu hồng hoa anh đào được thay bằng sắc đỏ huyết dụ, kết hợp viền vàng và quần màu kem. Đây là một trong những bộ đồng phục có thời gian sử dụng lâu nhất của hãng.
Bộ áo dài đỏ huyết dụ gắn bó với đội ngũ tiếp viên trong khoảng 15 năm và trở thành hình ảnh quen thuộc của Vietnam Airlines. Năm 2014, mẫu đồng phục này được bình chọn vào Top 10 đồng phục tiếp viên hàng không đẹp nhất thế giới.
Những tranh luận xung quanh bộ áo dài vàng - xanh của nhà thiết kế Minh Hạnh
Năm 2015, khi chuyển sang mô hình công ty cổ phần và giới thiệu hệ thống nhận diện thương hiệu mới, Vietnam Airlines cũng thay thế bộ áo dài đỏ bằng thiết kế mới. Theo đó, tiếp viên trưởng và tiếp viên hạng thương gia mặc áo dài màu vàng, còn tiếp viên hạng phổ thông sử dụng áo dài màu xanh ngọc.
Người thiết kế bộ đồng phục này là nhà thiết kế Minh Hạnh. Lấy cảm hứng từ hình ảnh hoa sen cách điệu, bộ trang phục kết hợp các yếu tố truyền thống với phong cách hiện đại. Tuy nhiên, ngay khi ra mắt, mẫu áo dài mới đã tạo nên nhiều ý kiến trái chiều.
Một số ý kiến đánh giá thiết kế mang đến vẻ hiện đại hơn nhờ phần quần được thu gọn, tà áo ngắn hơn và màu sắc đồng bộ với bộ nhận diện thương hiệu mới. Trong khi đó, cũng có quan điểm cho rằng việc cách tân đã làm thay đổi những đường nét vốn quen thuộc của áo dài truyền thống.
Theo Vietnam Airlines, mẫu đồng phục mới được xây dựng dựa trên tiêu chí kế thừa những ưu điểm của bộ trang phục trước đó, đồng thời đáp ứng các yêu cầu trong quá trình khai thác và vận hành.
Thiết kế phải vừa hiện đại, vừa giữ được đặc trưng của áo dài Việt Nam; màu sắc cần tạo sự hài hòa trong khoang máy bay và giúp phân biệt vị trí giữa tiếp viên trưởng với tiếp viên thường. Đồng phục nam và nữ cũng được liên kết thông qua màu sắc của áo gile và cà vạt.
Về họa tiết, hình ảnh hoa sen - biểu tượng nhận diện thương hiệu mới của Vietnam Airlines - được đưa vào thiết kế. Ngoài yếu tố thẩm mỹ, đồng phục còn phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật như chống tĩnh điện, chống lạnh, hạn chế bắt lửa, thuận tiện cho việc di chuyển và tạo cảm giác thoải mái khi làm việc trong thời gian dài.
Lý giải về những tranh luận xoay quanh bộ áo dài vàng - xanh, nhà thiết kế Minh Hạnh cho biết quan niệm về cái đẹp phụ thuộc vào góc nhìn của mỗi người. Bà cũng chia sẻ rằng bộ áo dài đỏ trước đó khi mới ra mắt cũng từng nhận nhiều ý kiến trái chiều.
Theo nữ nhà thiết kế, không chỉ áo dài mà đồng phục của phi công và tiếp viên nam cũng được dệt chìm họa tiết hoa sen. Phần cổ áo và tay áo được cách điệu nhằm gợi hình ảnh đôi cánh, trong khi sắc vàng tượng trưng cho mặt đất còn màu xanh đại diện cho bầu trời.
Tháng 4 vừa qua, chuyên trang CabinCrew24 đã xếp đồng phục tiếp viên của Vietnam Airlines vào Top 3 đồng phục tiếp viên hàng không đẹp nhất thế giới năm 2024.
Linh Hải