Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/1 bất ngờ công bố một thỏa thuận dầu mỏ lớn giữa Washington và chính quyền lâm thời Venezuela, đánh dấu bước đi mới trong chính sách năng lượng và trừng phạt của Mỹ đối với quốc gia Nam Mỹ này.
“Tôi vui mừng thông báo chính quyền lâm thời Venezuela sẽ chuyển giao từ 30–50 triệu thùng dầu chất lượng cao, vốn đang thuộc diện trừng phạt, cho Mỹ”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Theo Tổng thống Mỹ, lượng dầu này sẽ được bán theo giá thị trường, còn nguồn tiền thu được sẽ do Nhà Trắng trực tiếp kiểm soát. “Với tư cách là Tổng thống Mỹ, tôi sẽ đảm bảo số tiền này được sử dụng vì lợi ích của người dân Venezuela và Mỹ”, ông Trump nhấn mạnh.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết đã chỉ đạo Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright triển khai kế hoạch ngay lập tức. Theo xác nhận của ông Trump, dầu thô sẽ được vận chuyển bằng tàu chở dầu và đưa thẳng tới các cảng của Mỹ.
Thông tin từ Reuters cho hay, các quan chức cấp cao của chính phủ Mỹ và chính quyền tại Caracas đã tiến hành nhiều cuộc trao đổi kín về khả năng xuất khẩu dầu thô Venezuela sang các nhà máy lọc dầu của Mỹ. Theo 5 nguồn tin từ chính phủ, ngành dầu khí và lĩnh vực vận tải biển, thỏa thuận này có thể tác động mạnh đến dòng chảy dầu thô toàn cầu.
Cụ thể, nguồn cung dầu từ Venezuela nhiều khả năng sẽ được chuyển hướng khỏi Trung Quốc – khách hàng lớn trong thời gian qua – đồng thời giúp Tập đoàn dầu khí quốc doanh Venezuela (PDVSA) tránh phải cắt giảm sản lượng sâu hơn trong bối cảnh các lệnh trừng phạt tiếp tục siết chặt.
Hiện Venezuela đang tồn kho hàng triệu thùng dầu đã được bơm lên tàu và lưu trữ trong các bồn chứa, nhưng chưa thể xuất khẩu do lệnh phong tỏa xuất khẩu do Tổng thống Trump ban hành từ giữa tháng 12 năm ngoái.
Trước khi các biện pháp trừng phạt năng lượng được áp đặt, các nhà máy lọc dầu của Mỹ từng nhập khẩu khoảng 500.000 thùng dầu Venezuela mỗi ngày. Đáng chú ý, nhiều nhà máy tại Mỹ vẫn có khả năng xử lý hiệu quả dầu thô nặng – đặc trưng của Venezuela – khiến nguồn dầu này đặc biệt phù hợp với hệ thống lọc dầu hiện có.
Reuters cũng cho biết Tổng thống Trump dự kiến gặp lãnh đạo các tập đoàn dầu mỏ lớn tại Nhà Trắng vào cuối tuần này để thảo luận các phương án khôi phục ngành dầu khí Venezuela, lĩnh vực đã suy yếu nghiêm trọng do nhiều năm thiếu đầu tư, quản lý kém và chịu trừng phạt. Venezuela hiện ước tính sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu, là quốc gia có trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới.
Trước đó, ông Trump từng tuyên bố Washington sẽ tiếp quản các trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela và kêu gọi các công ty Mỹ đầu tư hàng tỷ USD nhằm tái thiết ngành dầu khí bị tàn phá nặng nề của nước này.
Tổng thống Mỹ khẳng định chính quyền của ông sẵn sàng làm việc với các thành phần còn lại trong bộ máy lãnh đạo Venezuela, với điều kiện các mục tiêu chiến lược của Washington được đáp ứng, bao gồm việc mở cửa ngành dầu mỏ cho đầu tư từ Mỹ.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cũng nhấn mạnh tiềm năng tài nguyên lớn của Venezuela, cho rằng quốc gia này còn sở hữu trữ lượng đáng kể thép, nhôm và nhiều khoáng sản quan trọng chưa được khai thác. “Venezuela từng là một trong những nền kinh tế và nền văn hóa lớn của thế giới, nhưng đã bị tàn phá. Giờ đây, Tổng thống Trump sẽ thay đổi điều đó”, ông Lutnick nói.
Linh An