Công ty được nhắc đến là Công ty Cổ phần Vietnam Sunergy (VSUN), doanh nghiệp sản xuất pin và tấm pin năng lượng mặt trời thành lập tại Việt Nam năm 2015. Theo các hồ sơ công bố trước đây, VSUN có vốn khoảng 379,9 tỷ đồng, trong đó Fuji Solar của Nhật Bản nắm 84,85%.

VSUN từng đạt quy mô kinh doanh đáng kể tại thị trường Mỹ. Theo tài liệu giới thiệu nhà đầu tư của TOYO, doanh thu cao nhất của VSUN vào khoảng 1,3 tỷ USD, trong đó khoảng 1,2 tỷ USD đến từ Mỹ, tương đương hơn 26.000 tỷ đồng theo tỷ giá thời điểm đó. Tổng lượng pin mặt trời doanh nghiệp cung cấp vào thị trường này đạt khoảng 11,7 GW.

Tháng 9/2025, VSUN cùng công ty con tại châu Âu chuyển nhượng quyền sở hữu các nhãn hiệu VSUN đăng ký tại 12 thị trường, bao gồm Mỹ, Canada, Việt Nam và châu Âu, cho TOYO Group với tổng giá 340.000 USD, tương đương khoảng 8,8 tỷ đồng.

Sau giao dịch, TOYO cấp quyền cho Vietnam Sunergy tiếp tục sử dụng thương hiệu VSUN trong một năm. Đến tháng 9/2026, thời hạn này được kéo dài lên 3 năm, nhưng thị trường Mỹ bị loại khỏi phạm vi cấp phép.

Từ ngày 12/9/2026, Vietnam Sunergy không còn quyền sử dụng các nhãn hiệu VSUN tại Mỹ theo thỏa thuận.

Vì sao thương hiệu chỉ được chuyển giao với giá 340.000 USD?

Khoản tiền 340.000 USD có thể gây bất ngờ nếu đặt cạnh mức doanh thu hơn 1 tỷ USD mà VSUN từng đạt được tại Mỹ. Tuy nhiên, hồ sơ tài chính của TOYO cho thấy đây không phải giao dịch giữa hai doanh nghiệp hoàn toàn độc lập.

TOYO xác định đây là giao dịch giữa các bên có liên quan và cùng chịu sự kiểm soát. Trước đó, TOYO từng gọi Vietnam Sunergy là “công ty chị em”, khi cả hai cùng nằm dưới sự kiểm soát của Abalance Corporation.

Abalance Corporation là doanh nghiệp niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo, hoạt động trong các lĩnh vực đầu tư, phát triển, xây dựng và vận hành dự án năng lượng mặt trời.

Trong tổng giá trị 340.000 USD, TOYO chi 128.000 USD để nhận quyền từ VSUN và 212.000 USD cho quyền sở hữu từ VSUN Europe.

Đáng chú ý, TOYO cho biết giá trị ghi sổ của các tài sản thương hiệu này tại cấp công ty mẹ trước giao dịch bằng 0. Vì vậy, thương vụ được ghi nhận theo giá trị kế toán chuyển tiếp trong nội bộ tập đoàn, thay vì phản ánh mức định giá của một thương hiệu được mua bán trên thị trường mở.

Do đó, 340.000 USD không thể được hiểu là giá trị của toàn bộ VSUN hay toàn bộ giá trị kinh tế mà thương hiệu này từng tạo ra. Khoản tiền chủ yếu phản ánh việc phân bổ và sắp xếp lại tài sản thương hiệu giữa các doanh nghiệp có quan hệ sở hữu.

Mỹ siết hàng rào thương mại với pin mặt trời

Việc chuyển giao thương hiệu diễn ra trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu pin mặt trời từ Việt Nam sang Mỹ đối mặt với nhiều rào cản hơn.

Tháng 4/2025, Bộ Thương mại Mỹ công bố kết luận cuối cùng trong cuộc điều tra chống bán phá giá đối với pin mặt trời từ Việt Nam. Với Vietnam Sunergy, biên độ bán phá giá được xác định ở mức 82,65%, trong khi mức tiền ký quỹ sau điều chỉnh trợ cấp là 77,12%.

Đến năm 2026, VSUN tiếp tục xuất hiện trong một vụ việc khác liên quan đến nguồn gốc linh kiện tại Lào.

Theo hồ sơ của Bộ Thương mại Mỹ, Vietnam Sunergy sử dụng cell pin có xuất xứ Lào để lắp ráp thành module tại Việt Nam trước khi xuất khẩu sang Mỹ. Trong kết luận cuối cùng công bố ngày 11/9/2026, mức trợ cấp áp dụng đối với hàng thuộc phạm vi điều tra do Vietnam Sunergy xuất khẩu được xác định lên tới 153,67%.

TOYO cũng đang bị Mỹ xem xét trong một cuộc điều tra chống lẩn tránh khác liên quan đến pin mặt trời sản xuất tại Ethiopia bằng linh kiện Trung Quốc. Vietnam Sunergy và cơ sở sản xuất của TOYO tại Ethiopia cùng xuất hiện trong hồ sơ vụ việc.

Trong khi hoạt động sản xuất tại châu Á chịu thêm nhiều rào cản, TOYO đang đẩy mạnh năng lực sản xuất trực tiếp tại Mỹ. Doanh nghiệp đã đưa dây chuyền module công suất 1 GW tại khu vực Houston, Texas vào hoạt động từ tháng 10/2025 và đặt mục tiêu nâng tổng công suất tại đây lên 2 GW trong năm 2026.

TOYO đồng thời triển khai kế hoạch đầu tư 357 triệu USD cho dây chuyền sản xuất cell HJT công suất 1,5 GW tại cùng khu vực.

Chiến lược được TOYO công bố là tập trung sản xuất module để phục vụ thị trường Mỹ, trong khi VSUN hướng tới các thị trường bên ngoài Mỹ. Ở giai đoạn đầu, TOYO tận dụng kinh nghiệm, chứng nhận, thương hiệu và mạng lưới khách hàng mà VSUN đã xây dựng, trước khi từng bước tự sản xuất và cung cấp sản phẩm mang thương hiệu VSUN.

Phúc Hạnh