Trong bản đánh giá trình độ khoa học – công nghệ được thực hiện định kỳ hai năm một lần và vừa công bố gần đây, vị thế của Trung Quốc trên “bảng xếp hạng” toàn cầu đã vươn lên top 3, vượt qua cả Nhật Bản lẫn Hàn Quốc.

Bộ Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc tiến hành rà soát các công trình nghiên cứu và bằng sáng chế trong 11 lĩnh vực như xây dựng, giao thông, hàng không, quốc phòng và cơ khí chế tạo nhằm xác định năng lực công nghệ của từng quốc gia.

Kết quả cho thấy Bắc Kinh đang tăng tốc đầu tư chiến lược vào nghiên cứu tiên tiến. Lấy trình độ khoa học – công nghệ của Mỹ năm 2024 làm mốc chuẩn 100%, Liên minh châu Âu đứng thứ hai với 93,8%. Trung Quốc xếp thứ ba với 86,8%, tăng một bậc so với năm 2022 và vượt Nhật Bản, quốc gia đạt 86,2% và đứng thứ tư. Hàn Quốc đạt 82,8%.

Chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của Trung Quốc liên tục gia tăng. Năm ngoái, tổng đầu tư R&D vượt 3.900 tỷ nhân dân tệ (khoảng 565 tỷ USD). Tỷ lệ chi R&D trên GDP đạt 2,8%, cao hơn mức trung bình của 38 thành viên thuộc OECD – dù Trung Quốc không phải là thành viên chính thức nhưng được coi là đối tác quan trọng.

Báo cáo do cơ quan thuộc Chính phủ Hàn Quốc thực hiện cũng nhấn mạnh việc Trung Quốc vượt Hàn Quốc trong toàn bộ 11 lĩnh vực ưu tiên và 136 công nghệ lõi giai đoạn 2022–2024.

Theo đánh giá, khoảng cách ngày càng nới rộng cho thấy các bên cần vượt qua tư duy cạnh tranh “được – mất” và tăng cường hợp tác trong phát triển kinh tế và công nghệ.

Hiện Hàn Quốc chậm hơn Mỹ khoảng 2,8 năm về năng lực công nghệ tổng thể, trong khi Trung Quốc kém Mỹ 2,1 năm. Như vậy, Hàn Quốc đang thua Trung Quốc 0,7 năm về trình độ công nghệ.

Giáo sư nghiên cứu Đông Bắc Á Zhang Huizhi tại Đại học Jilin cho rằng hai nước nên mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi, đồng thời phối hợp xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật và khung pháp lý chung.

Theo bà, nếu chỉ tập trung vào việc so sánh bên nào vượt trội hơn, cạnh tranh sẽ gia tăng và gây tổn hại cho hợp tác song phương. Bà nhận định Trung Quốc mong muốn hợp tác ở cấp độ cao hơn, trong khi Hàn Quốc chưa hoàn toàn thừa nhận vai trò của Bắc Kinh trong thiết lập tiêu chuẩn và quy tắc quốc tế.

Bà cũng cho rằng một bộ phận nhà hoạch định chính sách tại Seoul vẫn theo đuổi mục tiêu làm chậm bước tiến công nghệ của Trung Quốc, song đây là cách tiếp cận khó khả thi. Khi Hàn Quốc thừa nhận đầy đủ sự trỗi dậy công nghệ của Trung Quốc, doanh nghiệp hai bên có thể cân nhắc những dự án hợp tác cụ thể hơn. Tuy nhiên, tiến trình này còn phụ thuộc vào dư địa phát triển công nghệ mà Hàn Quốc có thể khai thác từ Mỹ.

Báo cáo nêu rõ năm 2024, Trung Quốc đã vượt Hàn Quốc trong công nghệ pin sạc – lĩnh vực chiến lược mà Seoul từng dẫn đầu hai năm trước. Bắc Kinh cũng vươn lên ở công nghệ điện hạt nhân thế hệ mới và công nghệ sinh học tiên tiến, những lĩnh vực trước đó hai nước gần như ngang bằng.

Giới chức Trung Quốc coi tự chủ công nghệ là trụ cột để tăng sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt với Mỹ và các đồng minh.

Trước đó, năm 2022, Trung Quốc lần đầu vượt Hàn Quốc ở 136 công nghệ trọng điểm. Khi ấy, Trung Quốc kém Mỹ 3 năm về trình độ công nghệ, còn Hàn Quốc chậm hơn 3,2 năm.

Nguồn: Tổng hợp từ SMCP