Tại một hội thảo gần đây, đại diện Novaland cho biết lãi suất cho vay tăng từ đầu năm 2026 đã khiến chi phí tài chính đội lên, trực tiếp bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp.

Đáng chú ý, nhiều dự án đã ký hợp đồng tín dụng từ năm 2025 với thời gian triển khai kéo dài 5–6 năm, nhưng sang năm 2026 lại gặp tình trạng giải ngân chậm, chỉ đạt khoảng 10–20% hoặc chưa được phân bổ “room” tín dụng. Điều này khiến tiến độ xây dựng bị ảnh hưởng, kéo theo việc thanh toán cho nhà thầu và kế hoạch bàn giao nhà đều phải điều chỉnh.

Trong khi đó, lãi suất cao cũng làm giảm sức mua khi người dân e ngại áp lực tài chính, khiến thị trường thêm trầm lắng.

Ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty Lê Thành, cho biết ngay cả các dự án nhà ở xã hội – vốn thuộc diện ưu đãi – cũng đang gặp khó trong việc tiếp cận vốn. Gói tín dụng 145.000 tỷ đồng dù có lãi suất khoảng 6,1% nhưng trên thực tế lại khó triển khai do ngân hàng lo ngại thua lỗ khi chi phí huy động vốn tăng cao.

Thậm chí, khi doanh nghiệp đề xuất vay theo lãi suất thương mại, ngân hàng cũng từ chối vì e ngại rủi ro pháp lý. Trong khi đó, chi phí đầu vào như vật liệu xây dựng đã tăng 10–30%, còn giá bán nhà ở xã hội lại bị “khóa” từ đầu, khiến bài toán tài chính càng thêm khó khăn.

Trước áp lực này, nhiều doanh nghiệp đã chủ động thay đổi cách tiếp cận thị trường. Các chính sách thanh toán linh hoạt được đưa ra như trả góp theo tháng tương đương tiền thuê nhà, giãn tiến độ thanh toán đến sau khi nhận nhà, hoặc hỗ trợ lãi suất trong những năm đầu.

Một số chủ đầu tư còn áp dụng lãi suất cố định 3–5 năm hoặc đặt trần 8–9% nhằm giúp người mua giảm rủi ro. Bên cạnh đó là các chương trình chiết khấu, cam kết thuê lại hoặc đảm bảo lợi suất để kích cầu.

Ở cấp độ doanh nghiệp, nhiều đơn vị cũng điều chỉnh kế hoạch kinh doanh theo hướng thận trọng hơn. DIC Corp đặt mục tiêu doanh thu và lợi nhuận giảm mạnh so với năm trước, đồng thời tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm và tháo gỡ pháp lý.

Trong khi đó, Phát Đạt Real Estate lên kế hoạch huy động gần 2.000 tỷ đồng từ cổ đông để bổ sung vốn cho các dự án, cho thấy xu hướng giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Theo Nguyễn Hữu Huân từ Đại học Kinh tế TP.HCM, giải pháp căn cơ là đa dạng hóa nguồn vốn thay vì phụ thuộc quá nhiều vào ngân hàng. Việc phát triển thị trường vốn, đặc biệt là kênh trái phiếu doanh nghiệp, sẽ đóng vai trò quan trọng không chỉ với bất động sản mà còn với toàn bộ nền kinh tế.

Ông cũng nhận định bối cảnh hiện nay có nhiều điểm tương đồng với giai đoạn 2022, khi lãi suất tăng và tín dụng bị siết, dù mức độ chưa quá căng thẳng. Tuy nhiên, áp lực từ lạm phát, tỷ giá và chi phí đầu vào vẫn hiện hữu, khiến mặt bằng lãi suất khó giảm nhanh trong ngắn hạn.

Trong dài hạn, doanh nghiệp buộc phải thích nghi bằng cách tái cấu trúc tài chính, tối ưu dòng tiền và tìm kiếm các kênh huy động vốn bền vững hơn nếu muốn vượt qua giai đoạn biến động này.

Chính Đức