Cuộc khủng hoảng kéo dài tại Công ty Cổ phần Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn bắt nguồn từ quyết định vay vốn bằng vàng vào năm 2009 tại Ngân hàng Phương Nam – tổ chức sau này đã sáp nhập vào Sacombank.

Theo hợp đồng ký kết thời điểm đó, doanh nghiệp vay cả tiền mặt và 5.833 lượng vàng SJC nhằm bổ sung vốn lưu động phục vụ hoạt động kinh doanh. Khi giải ngân, giá vàng chỉ khoảng 17,7 triệu đồng/lượng, tương ứng tổng giá trị quy đổi ban đầu hơn 103 tỷ đồng.

Tuy nhiên, sau 17 năm, khoản vay vẫn chưa được tất toán. Trong bối cảnh giá vàng SJC tăng mạnh lên 152,8 triệu đồng/lượng vào ngày 31/12/2025 theo niêm yết của bên cho vay, dư nợ gốc quy đổi từ vàng của doanh nghiệp đã vọt lên 891 tỷ đồng. Riêng trong năm 2025, khoản nợ này tăng thêm khoảng 500 tỷ đồng do biến động giá vàng.

Áp lực từ khoản vay phình to đã trở thành vấn đề trọng tâm tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của APT. Theo quy định mới có hiệu lực từ đầu năm 2026, doanh nghiệp đại chúng phải duy trì vốn chủ sở hữu dương tối thiểu 30 tỷ đồng.

Trong khi đó, đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của APT đã âm tới 2.619 tỷ đồng dù vốn điều lệ thực góp chỉ 88 tỷ đồng. Trước thực trạng này, cổ đông công ty đã thông qua lộ trình rà soát và xem xét hủy tư cách công ty đại chúng từ năm 2027 nếu tình hình tài chính không được cải thiện.

Điều đáng chú ý là hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực. Năm tài chính 2025, doanh thu thuần của APT đạt 265 tỷ đồng, tăng gần 6% so với năm trước. Lợi nhuận trước thuế từ hoạt động sản xuất kinh doanh chính đạt 13,3 tỷ đồng, gấp đôi kết quả năm 2024.

Tuy nhiên, đà tăng mạnh của giá vàng đã xóa sạch toàn bộ thành quả này. Việc đánh giá lại dư nợ vay vàng theo giá thị trường cuối năm khiến doanh nghiệp phát sinh khoản lỗ tài chính hơn 1.056 tỷ đồng, chiếm phần lớn tổng chi phí tài chính phát sinh trong năm.

Hệ quả là APT ghi nhận khoản lỗ sau thuế kỷ lục 1.153 tỷ đồng trong năm 2025, nâng tổng lỗ lũy kế lên khoảng 2.708 tỷ đồng.

Báo cáo tài chính cho thấy doanh nghiệp đang rơi vào trạng thái mất cân đối nghiêm trọng. Tính đến cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của APT lên tới 2.814 tỷ đồng, cao gấp hơn 30 lần vốn điều lệ. Trong đó, phần lớn là nợ ngắn hạn với quy mô 2.810 tỷ đồng, vượt xa tổng tài sản hiện có chỉ khoảng 195 tỷ đồng.

Riêng các khoản nợ quá hạn tại ngân hàng đã lên tới 2.749 tỷ đồng, bao gồm gần 1.000 tỷ đồng nợ gốc và khoảng 1.755 tỷ đồng lãi vay tạm tính, chưa bao gồm lãi phạt quá hạn.

Ngoài áp lực tài chính, doanh nghiệp còn đối mặt với nhiều tranh chấp pháp lý. Sacombank hiện đã khởi kiện yêu cầu phát mại tài sản đảm bảo, trong khi Tổng công ty Thương mại Sài Gòn – cổ đông lớn của APT – cũng đang yêu cầu thanh toán khoản nợ lãi gần 25 tỷ đồng.

Bước sang năm 2026, ban lãnh đạo công ty đặt kế hoạch kinh doanh thận trọng do thiếu hụt vốn lưu động và áp lực chi phí sản xuất gia tăng. Doanh nghiệp kỳ vọng doanh thu thuần đạt 284 tỷ đồng, tăng khoảng 7,5% so với năm trước.

Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế từ hoạt động kinh doanh cốt lõi dự kiến giảm còn 8,8 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 34% so với thực hiện năm 2025. Công ty cũng cảnh báo nguy cơ một phần mặt bằng nhà xưởng có thể bị thu hồi, ảnh hưởng thêm tới hoạt động sản xuất.

Theo ban lãnh đạo APT, khả năng tự cân đối để trả các khoản nợ quá hạn hiện gần như không còn. Phương án được xem là khả thi nhất lúc này là phối hợp với ngân hàng để tìm kiếm đối tác mua lại khoản nợ, qua đó tái cấu trúc tài chính và duy trì hoạt động doanh nghiệp.

Thu Ngân